25η Κυριακὴ ᾿Επιστολῶν, «῾Ο εἰρηνοποιὸς καὶ συμφιλιωτής»
῾Ο εἰρηνοποιὸς καὶ συμφιλιωτής
25η Κυριακὴ ᾿Επιστολῶν, ᾿Αποστολικὸ ἀνάγνωσμα ᾿Εφεσ. 4:1-7
«῝Εν σῶμα καὶ ἓν πνεῦμα, καθὼς καὶ ἐκλήθητε».
Προοίμιον. ῾Ο Χριστὸς ἕνωσε τοὺς ἀνθρώπους μεταξύ τους καὶ μὲ τὸν Θεὸ Πατέρα. Τὸ ἔργο καὶ ὁ ρόλος ὁ δικός μας εἶναι ἡ διατήρηση τῆς ἑνότητος ποὺ μᾶς χάρισεν ὁ Χριστός.
α. Νὰ ἐπιμένουμε σὲ ὅσα μᾶς ἑνώνουν. ῾Υπάρχουν πολλὰ ποὺ ὁδηγοῦν τοὺς ἀνθρώπους σὲ χωρισμὸ καὶ διάσταση· διαφορετικὲς ἀντιλήψεις, φυλετικές, μορφωτικὲς καὶ κοινωνικὲς διαφορὲς κλπ. ῞Ολα αὐτὰ συντελοῦν συνήθως στὸ χωρισμὸ καὶ τὴ διάλυση μιᾶς φιλίας, μιᾶς οἰκογένειας, μιᾶς κοινωνικῆς ὁμάδας, ἀκόμη καὶ ἑνὸς λαοῦ (παραδείγματα).
῾Ο ἀπόστολος Παῦλος μᾶς δίνει σήμερα μία συμβουλή· νὰ προσέχουμε σὲ ὅ,τι μᾶς ἑνώνει καὶ ὄχι σὲ ὅ,τι μᾶς χωρίζει. Καὶ αὐτὰ ποὺ μᾶς ἑνώνουν εἶναι περισσότερα, πολυτιμότερα καὶ τιμιώτερα ἀπὸ ὅσα μᾶς χωρίζουν. Καὶ ποιὰ εἶναι αὐτά; «Εἷς Κύριος, μία πίστις, ἓν βάπτισμα, εἷς Θεὸς καὶ Πατὴρ πάντων, ὁ ἐπὶ πάντων καὶ διὰ πάντων καὶ ἐν πᾶσιν ἡμῖν»! Καὶ προσθέτει ὁ ἀπόστολος· «μετὰ μακροθυμίας ἀνεχόμενοι ἀλλήλων ἐν ἀγάπῃ»· νὰ ἀνέχεσθε ὁ ἕνας τὸν ἄλλον, γιὰ νὰ μὴν γκρεμιστεῖ τὸ οἰκοδόμημα τῆς ἑνότητος καὶ τῆς ἀγάπης ποὺ ἔκτισε ὁ Χριστὸς μὲ τὸ αἷμα του.
β. Νὰ ἐπιμένουμε στὴν εἰρήνη. Μία ἄλλη τάση ποὺ διασπᾶ τὴν ἑνότητα τῶν ἀνθρώπων, ἀκόμη καὶ τῶν χριστιανῶν, εἶναι ὁ ἐγωισμός, ἡ τάση δηλαδὴ νὰ ζοῦμε μόνο γιὰ τὸν ἑαυτό μας, νὰ δεχόμαστε μόνο τὶς προσωπικές μας ἀντιλήψεις, νὰ ἀπορρίπτουμε τὴ γνώμη τῶν ἄλλων. ᾿Απὸ αὐτὴ τὴν τάση προῆλθαν οἱ αἱρέσεις, ποὺ διήρεσαν τὴν ᾿Εκκλησία καὶ τὴν ταλαιπωροῦν ἀκόμη μέχρι σήμερα.
῾Ο ἀπόστολος ὑποδεικνύει καὶ στὸ θέμα αὐτὸ τὴν λύση· νὰ φροντίζουμε γιὰ τὴν ἑνότητα τῆς ᾿Εκκλησίας μὲ βασικὸ κριτήριο τὴν εἰρήνη. ῾Η ἑνότητα δὲν διατηρεῖται μὲ ἑγωισμούς, μὲ ἀναστατώσεις, μὲ διαφωνίες, μὲ ὀξύτητες, μὲ συγκρούσεις καὶ πόλεμο, ἀλλὰ μὲ εἰρήνη, μὲ πραότητα, μὲ ἀμοιβαία κατανόηση καὶ ἀγάπη. Δὲν θὰ ὑπάρξει ἑνότητα ἑνὸς συνόλου, μιᾶς ὁμάδος, μιᾶς οἰκογένειας, ἂν τὰ μέλη τους δὲν συναντῶνται σὲ μία λύση ποὺ νὰ εἰρηνεύει τὶς ψυχὲς καὶ νὰ ἱκανοποιεῖ τὶς συνειδήσεις ὅλων.
᾿Επίλογος. ῾Η διάσπαση, ἡ θραύση (τὸ σπάσιμο), εἶναι μία πραγματικότητα τῆς ζωῆς. Γιὰ νὰ κολλήσουν καὶ ἑνωθοῦν δύο ἢ περισσότερα κομμάτια ἑνὸς θραυσμένου ἀντικειμένου, χρησιμοποιοῦνται συνήθως πολλὲς καὶ διάφορες συγκολλητικὲς οὐσίες (κόλλες). Τὸ ἴδιο ἰσχύει καὶ μὲ τοὺς ἀνθρώπους. ῾Η διένεξη, ἡ διάσπαση καὶ ὁ χωρισμὸς εἶναι σύνηθες φαινόμενο καὶ μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων. Εὐτυχῶς ὅτι καὶ γιὰ τοὺς ἀνθρώπους ὑπάρχει ὁ συγκολλητικὸς παράγων. Εἶναι ὁ Χριστός! ῾Η συνειδητὴ ἀναφορὰ στὸν Χριστὸ συντελεῖ, ὥστε οἱ ἄνθρωποι νὰ συνεργάζονται, νὰ ἀλληλοκατανοοῦνται καὶ νὰ ἀγαπῶνται. ῾Ο Χριστὸς τελικὰ εἶναι ὁ μοναδικὸς συμφιλιωτὴς τῶν ἀνθρώπων.
(1976)
Εἴμαστε ἕνα σῶμα
«῝Εν σῶμα καὶ ἓν πνεῦμα».
Προοίμιον. Σύνθημα ἀποκλειστικὰ χριστιανικό. ᾿Απὸ τὰ κοινωνικότερα συνθήματα ποὺ ἀκούσθηκαν ποτέ· ὅσοι πιστεύουν στὸν Χριστὸ ἀποτελοῦν ἕνα σῶμα.
α. Ζωντανὸς ὀργανισμός. Οἱ πιστοὶ εἴμαστε ἕνα σῶμα. Τὸ σῶμα αὐτὸ ἔχει κεφαλὴ τὸν Χριστό. Οἱ πιστοὶ ἔχομε ἀκόμη μία πίστη, ἕνα βάπτισμα, μία ἐλπίδα καὶ μία κοινὴ πατρίδα τὴν οὐράνια πόλη, τὴν αἰώνια βασιλεία τοῦ Θεοῦ. ῞Ολα αὐτὰ τὰ κοινὰ χαρακτηριστικὰ μᾶς ἑνώνουν καὶ μᾶς κάνουν ἕνα ζωντανὸ ὀργανισμό, ἕνα ζωντανὸ σῶμα. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι δὲν μποροῦμε νὰ ἀποκοποῦμε ἀπὸ τὸ σῶμα αὐτὸ χωρὶς συνέπειες. ῞Ενα μέλος τοῦ ὑλικοῦ σώματος λ.χ. τὸ χέρι ἢ τὸ πόδι, ποὺ θὰ κοπεῖ, θὰ χωρισθεῖ ἀπὸ τὸ ὑπόλοιπο σῶμα, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ νεκρωθεῖ.
Τὸ ἴδιο ἰσχύει καὶ γιὰ τοὺς πιστούς. ῞Οποιος διακόψει τὸν ὀργανικὸ σύνδεσμό του μὲ τὸ ὑπόλοιπο σῶμα τῶν πιστῶν, τὴν ᾿Εκκλησία, θὰ νεκρωθεῖ. Καὶ αὐτό, γιατὶ οἱ ζωτικοὶ χυμοὶ τῆς κεφαλῆς θὰ σταματήσουν νὰ ρέουν στὶς φλέβες του. ῾Ο Χριστὸς τὸ δήλωσε αὐτὸ κατηγορηματικά· «᾿Εὰν μή τις μείνῃ ἐν ἐμοί (ἑνωμένος μὲ μένα καὶ τὸ σῶμα μου, τὴν ᾿Εκκλησία), ἐβλήθη ἔξω ὡς τὸ κλῆμα καὶ ἐξηράνθη» (᾿Ιω. 15:6).
β. Θαυμαστὴ ἀλληλοβοήθεια. Πῶς ὅμως μπορεῖ νὰ ἀποτελέσουν ἕνα σῶμα ἄνθρωποι μὲ διαφορετικοὺς χαρακτῆρες, μὲ διαφορετικὲς ἀπασχολήσεις, μὲ διαφορετικὴ μόρφωση; Μήπως λοιπὸν ἡ ἑνότητα μεταξὺ τῶν πιστῶν σὲ ἕνα σῶμα εἶναι ἀδύνατη καὶ ἀκατόρθωτη;
᾿Αλλὰ τί συμβαίνει στὸ ὑλικὸ σῶμα μας; ᾿Αποτελεῖται καὶ αὐτὸ ἀπὸ πολλὰ μέλη, ποὺ τὸ καθένα ἐκτελεῖ μιὰ διαφορετικὴ λειτουργία. Καὶ ὅμως ὁ σωματικὸς ὀργανισμὸς λειτουργεῖ ἁρμονικά. Πῶς ἐπιτυγχάνεται αὐτό; μὲ τὴ θαυμαστὴ ἀλληλοβοήθεια καὶ συνεργασία τῶν μελῶν. Τὰ μέλη αἰσθάνονται τρόπον τινὰ ὅτι ἀνήκουν στὸ ἴδιο σῶμα καὶ ἐξυπηρετοῦνται ἀμοιβαίως.
Μὲ τὸν ἴδιο τρόπο ἐπιτυγχάνεται καὶ ἡ ἑνότητα τοῦ σώματος τῆς ᾿Εκκλησίας. ῾Υπάρχει ἀσφαλῶς καὶ ἐδῶ ἡ ποικιλία τῶν μελῶν, ἡ διαφορὰ καὶ ἡ πολλαπλότητα. ῾Η διαφορὰ ὅμως αὐτὴ δὲν πρέπει νὰ εἶναι ἀφορμὴ διαίρεσης καὶ διάσπασης, ἀλλὰ συντελεστὴς ἁρμονίας. ᾿Εὰν εἴμαστε μέλη ἑνὸς σώματος, ὀφείλομε τὴν πρὸς ἀλλήλους ἀγάπη, τὸν ἀλληλοσεβασμό, τὴν ἐξυπηρέτηση καὶ τὴν τιμή. Αὐτὴ τὴν ἑνότητα μᾶς καλεῖ σήμερα ὁ ἀπόστολος νὰ διατηροῦμε «μετὰ πάσης ταπεινοφροσύνης κλπ».
᾿Επίλογος. Χρειάζεται βέβαια προσπάθεια γιὰ τὴ διατήρηση τῆς ἑνότητος μεταξὺ τῶν πιστῶν. ῾Ο κρίκος τῆς ἑνότητος εἶναι πολὺ εὔθραυστος καὶ χρειάζεται μεγάλη προσοχή. Γιὰ νὰ διατηρηθεῖ ἡ ἑνότητα, πρέπει νὰ ἀγαπήσεις τὸν ἀλλον εἰλικρινὰ καὶ οὐσιαστικά, νὰ ἀνεχθεῖς τὰ ἐλαττώματά του, τὶς ἐλλείψεις του. Θὰ ἀντιμετωπίσεις μὲ πραότητα τὰ σφάλματα τοῦ ἄλλου. ᾿Αλλὰ καὶ θὰ προσφέρεις τὴ βοήθειά σου στοὺς ἄλλους, ὅταν αὐτοὶ ἔχουν τὴν ἀνάγκη σου. ᾿Απὸ αὐτὴ τὴν ἀμοιβαία καὶ θαυμαστὴ ἀλληλοβοήθεια καὶ συνεργασία ἐξαρτᾶται ἡ ἑνότητα τοῦ σώματος τῆς ᾿Εκκλησίας καὶ τῆς κοινωνίας.
(1963)
Μητροπολίτης ᾿Αχελῴου Εὐθύμιος (†2019)
Πρβλ. Εὐθυμίου Κ. Στύλιου, μητροπολίτου ᾿Αχελῴου, «Λόγος ζωῆς» (ὀρθόδοξο κηρυγματικὸ θεματολόγιο), ᾿Αθήνα 2001.