4η Κυριακὴ Λουκᾶ, «῾Η σπορὰ τοῦ θείου λόγου»
῾Η ἀναγκαιότητα τοῦ θείου λόγου
4η Κυριακὴ Λουκᾶ, Εὐαγγέλιον Λουκ. 8:5-15
«῾Ο σπόρος ἐστὶν ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ».
Προοίμιον. Στὴν ἐποχή μας τὰ ἀνθρώπινα λόγια ἔχουν πληθύνει· λόγια στὸν ἀέρα, λόγια στὰ χαρτιά, λόγια σὲ ὅλους τοὺς χώρους. ᾿Απὸ τὸ ἄλλο μέρος ὅμως παρατηρεῖται πτώχευση τοῦ θεϊκοῦ λόγου. ῾Υπάρχει ὄντως ἕνας «λιμὸς τοῦ ἀκοῦσαι λόγον Κυρίου» (᾿Αμὼς 8:11).
α. ῾Η καταδυναστεία τοῦ ὀφθαλμοῦ. ῾Ο σύγχρονος ἄνθρωπος δὲν ἀκούει μόνο ἀνθρώπινα λόγια, ἀλλὰ καὶ βλέπει· βλέπει ἄπρεπα καὶ φθοροποιὰ θεάματα. ῾Η ῾Αγία Γραφὴ ὅμως λέγει ὅτι «οὐ πλησθήσεται ὀφθαλμὸς τοῦ ὁρᾶν» (᾿Εκκλ. 1:8). Τὸ μάτι δὲν χορταίνει ποτέ. ῾Η εἰκόνα εἶναι φευγαλέα. ῾Η εἰκόνα φεύγει, καὶ ὁ ἄνθρωπος δὲν διδάσκεται. ᾿Εκτὸς αὐτοῦ, ἡ εἰκόνα δημιουργεῖ τὴν ἐπιθυμία. ῾Ο ἄνθρωπος ἐπιθυμεῖ αὐτὸ ποὺ βλέπει. ῾Η Γραφὴ λέγει πάλι: «᾿Ανέβη θάνατος (πνευματικὸς) διὰ τῶν θυρίδων (τῶν ματιῶν)» (Ιερ. 9:21). ᾿Εὰν οἱ ἄνθρωποι στὴν ἐποχή μας ἔγιναν περισότερο σαρκολάτρες, εἶναι γιατὶ βλέπουν συνεχῶς πολλὰ καὶ αἰσχρὰ θεάματα.
β. ῾Η ἀναζήτηση τοῦ θείου λόγου. Σὲ μία τέτοια ἐποχὴ πνευματικῆς φτώχειας καὶ πνευματικοῦ λιμοῦ, ἡ ἀναζήτηση τοῦ θείου λόγου δὲν εἶναι κάτι τὸ δευτερεῦον, ἀλλὰ κάτι ἀπαραίτητο καὶ ἀναγκαῖο. Διότι ὁ ἄνθρωπος δὲν μπορεῖ νὰ ζήσει μόνο μὲ «ἄρτον καὶ θεάματα». «Οὐκ ἐπ᾿ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος, ἀλλ᾿ ἐπὶ παντὶ ρήματι ἐκπορευομένῳ διὰ στόματος Θεοῦ», εἶπεν ὁ Χριστός (Μτθ. 4:4).
᾿Επίλογος. Εἶναι χαρακτηριστικὸς ὁ συμβολισμὸς τοῦ θείου λόγου μὲ τὸν «σπόρο». ῾Ο Χριστὸς εἶπε «ὁ σπόρος ἐστὶν ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ». ῾Η ὀργανικὴ λειτουργία τοῦ σπόρου (σπορά, ρίζωμα, βλάστηση, αὔξηση, καρποφορία) χαρακτηρίζει καὶ τὴ λειτουργικὴ διαδικασία τοῦ θείου λόγου· σπείρεται, ριζώνει, βλαστάνει, αὐξάνεται καὶ καρποφορεῖ. Τὸ ἴδιο σημαντικὸς εἶναι καὶ ὁ παραλληλισμὸς τοῦ θείου λόγου μὲ τὸν σπόρο τοῦ σιταριοῦ. ῞Οπως ἀπὸ τὸ σπόρο τοῦ σιταριοῦ παρασκευάζεται τὸ ψωμί, ἡ βασικὴ τροφὴ τοῦ ἀνθρώπου, ἔτσι καὶ ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ ἀποτελεῖ τὴ βασικὴ πνευματικὴ τροφὴ τοῦ ἀνθρώπου.
῾Η μοναδικότητα τοῦ θείου λόγου
«῾Ο σπόρος ἐστὶν ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ».
Προοίμιον. ῾Ο λόγος τοῦ Χριστοῦ εἶναι θεϊκὸς καὶ ὄχι ἀνθρώπινος.
α. Λόγος ἀποκαλυπτικός. ῾Ο λόγος τοῦ Χριστοῦ φανερώνει καὶ ἀποκαλύπτει αὐτὰ ποὺ κανένας ἄνθρωπος δὲν μπορεῖ νὰ διανοηθεῖ καὶ νὰ διατυπώσει. Αὐτὴ ἄλλωστε εἶναι καὶ ἡ διαφορὰ μεταξὺ τοῦ Χριστιανισμοῦ καὶ τῶν ἄλλων θρησκευμάτων· τὰ διάφορα θρησκεύματα συνιστοῦν τὴν ἀνθρώπινη ἐπιθυμία καὶ προσπάθεια νὰ βροῦν τὸν Θεὸ (κίνηση ἐκ τῶν κάτω πρὸς τὰ ἄνω, πρβλ. Πρξ. 17:27), ἐνῶ ὁ Χριστιανισμὸς εἶναι ἐξ «ἀποκαλύψεως» ἐκκλησία (κίνηση ἀπὸ ἄνω πρὸς τὰ κάτω).
β. ῾Η ἀπόλυτη ἀλήθεια. Οἱ φιλόσοφοι καὶ τὰ διάφορα θρησκεύματα μπορεῖ νὰ ἔχουν «σπέρματα» τῆς ἀλήθειας, καθὼς ὅλοι οἱ ἄνθρωποι κατάγονται «ἐξ ἑνὸς αἵματος» (ζεύγους, Πρξ. 17:26) καὶ διατηροῦν ὑποσυνειδήτως ἴχνη καὶ στοιχεῖα τῆς κοινῆς πανανθρώπινης παράδοσης. ῾Ο ἀποκαλυπτικὸς ὅμως λόγος τοῦ Χριστοῦ εἶναι ἡ μία καὶ μοναδικὴ ἀλήθεια, ἡ ἀπόλυτη ἀλήθεια. «᾿Εγὼ εἰμὶ ἡ ἀλήθεια», εἶπεν ὁ Χριστὸς (Ιω. 14:6)
᾿Επίλογος. ῾Ο Χριστὸς εἶναι ὁ ἐνανθρωπήσας Υἱὸς καὶ Λόγος τοῦ Θεοῦ. ῾Ο Χριστὸς ἑπομένως δὲν εἶναι ἁπλῶς ἕνας κοινὸς διδάσκαλος, ἀλλὰ ὁ ἐκφραστὴς τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ, τοῦ θελήματος δηλαδὴ τῆς Τριαδικῆς Θεότητος. ῞Οταν ἡ Γραφὴ λέει ὅτι ὁμιλεῖ ὁ Θεὸς («τάδε λέγει Κύριος»), ὁ ὁμιλῶν εἶναι ὁ Υἱὸς καὶ Λόγος τοῦ Θεοῦ. Στὴν μὲν Παλαιὰ Διαθήκη ἀναφέρεται ὡς «Κύριος», στὴν δὲ Καινὴ Διαθήκη εἶναι ὁ Θεάνθρωπος Χριστός.
Χρειάζονται σποριάδες τοῦ θεϊκοῦ λόγου
«῾Ο σπείρων τὸν σπόρον αὐτοῦ».
Προοίμιον. ᾿Επὶ 20 αἰῶνες οἱ λειτουργοὶ τῆς ᾿Εκκλησίας σπέρνουν τὸν θεϊκὸ λόγο στὸ ἀπέραντο χωράφι τῆς ἀνθρωπότητος. ῞Ο,τι καλὸ ὑπάρχει σήμερα στὴν ἀνθρωπότητα ὀφείλεται σὲ αὐτὴ τὴ θεϊκὴ σπορά.
α. Χρειάζεται συνέχεια. ῾Η θεϊκὴ αὐτὴ σπορὰ πρέπει νὰ συνεχισθεῖ καὶ στὶς μέρες μας. Κανένας δὲν ἀφήνει τὸ χωράφι του ἀκαλλιέργητο, ἀνεκμετάλλευτο. Ἄλλωστε δὲν ἔπαυσαν νὰ ὑπάρχουν οἱ καταναλωτές· ὅλοι οἱ ἄνθρωποι, καὶ ἰδιαίτερα οἱ ἄνθρωποι τῆς ἐποχῆς μας, ἔχουν ἀνάγκη νὰ ἀκούσουν λόγον Θεοῦ. Σὲ μιὰ ἐποχὴ πνευματικῆς λιτότητας καὶ πνευματικοῦ λιμοῦ (᾿Αμὼς 8:11), τὸ ἔργο τῆς σπορᾶς τοῦ θεϊκοῦ λόγου εἶναι περισσότερο ἀπὸ ἀπαραίτητο.
β. Χρειάζονται σποριάδες. Τὸ ἔργο ὅμως αὐτὸ τῆς σπορᾶς δὲν γίνεται μόνο του. Χρειάζονται «σποριάδες», συνεχισταὶ τοῦ Χριστοῦ καὶ τῶν ἀποστόλων (κληρικοί, κήρυκες, διδάσκαλοι τοῦ Εὐαγγελίου).
᾿Επίλογος. Γενικὰ ὅμως ὅλοι οἱ χριστιανοὶ μποροῦν νὰ γίνουν σποριάδες τῆς ἀλήθειας τοῦ Χριστοῦ καὶ τοῦ Εὐαγγελίου.
Γιὰ μία σύγχρονη σπορὰ
«᾿Εξῆλθεν ὁ σπείρων τὸν σπόρον».
Προοίμιον. ῾Η σπορὰ γίνεται στὸ ὀργωμένο καὶ μαλακὸ χῶμα. ῾Ωστόσο στὴ σύγχρονη ἐποχὴ ἐπικρατοῦν τὰ σκληρὰ ὑλικά, τὸ σίδερο, τὸ ἀτσάλι, τὸ μπετόν, ἡ ἄσφαλτος καὶ ὄχι τὸ μαλακὸ χῶμα. Τὸ ἐπίσης πιὸ σπουδαῖο εἶναι ὁτι καὶ οἱ ψυχὲς τῶν συγχρόνων ἀνθρώπων ἔχουν σκληρυνθεῖ καὶ μοιάζουν μὲ τὰ σκληρὰ αὐτὰ στοιχεῖα. Πῶς λοιπὸν μπορεῖ νὰ γίνει ἕνα ἔργο πνευματικῆς σπορᾶς στὶς σκληρημένες ψυχὲς τῶν συγχρόνων ἀνθρώπων;
Σπορὰ ἐν δυνάμει. Γιὰ νὰ γίνει ἕνα ἔργο πνευματικῆς σπορᾶς στοὺς συγχρόνους ἀνθρώπους, πρέπει ὁ λόγος νὰ εἶναι δυνατός. Γιὰ νὰ σπάσουν τὸ μπετὸν καὶ ἡ ἄσφαλτος, χρειάζονται ἰσχυρὰ κρουστικὰ μηχανήματα. ῎Ετσι καὶ ὁ κηρυττόμενος θεῖος λόγος, τὸ κήρυγμα τῶν λειτουργῶν τῆς ᾿Εκκλησίας, πρέπει νὰ εἶναι «κρουστικός», ὥστε νὰ σπάζει τὶς «λίθινες καρδιές» (Ιεζ. 36:26). ῾Ο λόγος τοῦ χριστιανικοῦ ἄμβωνος σήμερα, ὅπως ἄλλωστε καὶ πάντοτε, πρέπει νὰ εἶναι ὄχι κοιμιστικὸ νανούρισμα, ἀλλὰ «μάχαιρα διικνουμένη ἄχρι ἁρμῶν τε καὶ μυελῶν, καὶ κριτικός» (Εβρ. 4:12).
β. Σπορὰ ἐν ἀγάπῃ. ῾Ωστόσο σπορὰ ἐν δυνάμει δὲν σημαίνει ὅτι ὁ χριστιανικὸς λόγος θὰ εἶναι ἄτεγκτος καὶ ἀμείλικτος. ῾Ο λόγος τοῦ Θεοῦ εἶναι μέν ἰσχυρὸς ὡς πρὸς τὸ περιεχόμενο του, «βιαία πνοή» καὶ «πῦρ», στὴν προσφορά του ὅμως –στὸ κήρυγμα, στὴν ὁμιλία, στὸν διάλογο– πρέπει νὰ μοιάζει μὲ «αὔρα λεπτὴ» καὶ μὲ «πνεῦμα διασυρίζον» (δροσερὸς ἄνεμος, Δανιήλ 4:50).
᾿Επίλογος. Λόγῳ τῶν εἰδικῶν συνθηκῶν σκληρότητος, ψυχρότητος καὶ ἀδιαφορίας τῶν συγχρόνων ἀνθρώπων ἡ σπορὰ τοῦ θεϊκοῦ λόγου πρέπει νὰ γίνεται μὲ πολλὴ προσευχή. Τὶς καρδιὲς τῶν ἀνθρώπων τελικὰ θὰ τὶς ἀνοίξει ἡ παντοδύναμη χάρη τοῦ Χριστοῦ, ὅπως ἔσπασε καὶ ἐξετίναξε «τὸν λίθον τοῦ μνήματος», ποὺ μάλιστα ἦταν «μέγας σφόδρα».
(῾Ομιλία σὲ ἱερεῖς καὶ ἱεροκήρυκες)
Ὁ Θεὸς εἶναι ὁ γεωργὸς τῆς ψυχῆς μας
«᾿Εξῆλθεν ὁ σπείρων τὸν σπόρον».
Προοίμιον. Οἱ ψυχὲς τῶν σημερινῶν ἀνθρώπων μοιάζουν μὲ ἔδαφος πατημένο ἀπὸ τὸ κακὸ καὶ τὴν ἁμαρτία, σκληρὸ σὰν πέτρα καὶ πνιγμένο μὲ ἀγκάθια πολλῶν μεριμνῶν καὶ προβλημάτων.
α. ῾Η παιδαγωγία τοῦ Θεοῦ. ῾Ο γεωργός, προκειμένου νὰ καλλιεργήσει ἕνα χωράφι, τὸ καθαρίζει προηγουμένως, βγάζει τὰ ἀγκάθια, σπάζει τὶς πέτρες, λιπαίνει τὸ χῶμα μὲ διάφορα λιπάσματα. Τὸ ἴδιο κάνει καὶ ὁ Θεὸς ὡς γεωργὸς τῶν ψυχῶν μας. Μὲ διάφορους τρόπους καθαρίζει τὴν ψυχή μας ἀπὸ τὰ βρομερὰ ἁμαρτήματα, βγάζει τὰ ἀγκάθια τῶν ἐλαττωμάτων μας, σπάζει τὶς πέτρες τῶν παθῶν καὶ λιπαίνει τὶς ψυχές μας μὲ τὴ χάρη τῶν μυστηρίων τῆς ᾿Εκκλησίας.
β. Νὰ δεχόμαστε τὴν καλλιέργεια τοῦ Θεοῦ. Τὸ χωράφι εἶναι ἄψυχο καὶ δέχεται ἀδιαμαρτύρητα τὴν καλλιέργεια του γεωργοῦ. ῾Ο ἄνθρωπος ὅμως εἶναι λογικὴ ὕπαρξη καὶ δὲν δέχεται εὔκολα τὶς ἐξωτερικὲς ἐπεμβάσεις, ἀκόμη κι ἂν αὐτὲς προέρχονται ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν Θεό. ᾿Εδῶ λοιπὸν εἶναι ἡ κλήση τῶν πιστῶν· νὰ δεχόμαστε εὐχαρίστως τὶς ἐπεμβάσεις τοῦ Θεοῦ στὴ ζωή μας, ποὺ ἀποβλέπουν στὴν πνευματική μας καλλιέργεια.
᾿Επίλογος. ᾿Ακόμη καὶ ὅταν οἱ ἐπεμβάσεις τοῦ Θεοῦ προκαλοῦν πόνο καὶ δάκρυα... ῞Οταν ὁ γεωργὸς κλαδεύει ἕνα δένδρο, ἐκεῖνο συνήθως βγάζει μερικὲς σταγόνες χυμοῦ. Εἶναι τὰ δάρκυα τοῦ δένδρου. Τὸ κλάδεμα ὅμως δὲν εἶναι ἐχθρική, ἀλλὰ φιλικὴ ἐνέργεια τοῦ γεωργοῦ, ποὺ ἀποβλέπει στὴν καρποφορία τοῦ δένδρου. ῍Ας δεχόμαστε κι ἐμεῖς τὶς ἐπεμβάσεις τοῦ Θεοῦ στὴ ζωή μας, διότι αὐτὲς εἶναι θετικὲς ἐνέργειες τοῦ Θεοῦ, ποὺ ἀποβλέπουν στὸ προσωρινὸ καὶ στὸ αἰώνιο συμφέρον μας.
῾Ο γραπτὸς λόγος τοῦ Θεοῦ· ἕνας πολύτιμος θησαυρός
«῾Ο σπόρος ἐστὶν ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ».
Προοίμιον. ῾Η ῾Αγία Γραφή, Παλαιὰ καὶ Καινὴ Διαθήκη, περιέχει τὸν λόγο τοῦ Θεοῦ ποὺ ἀποκαλύφθηκε σὲ θεόπνευστους καὶ ἁγίους ἀνθρώπους, μέσα σὲ ἕνα χρονικὸ διάστημα 2000 ἐτῶν περίπου!
α. ῾Η ἐκτύπωση τῆς ῾Αγίας Γραφῆς. Οἱ πρῶτοι χριστιανοὶ θεωροῦσαν κάποιον εὐτυχῆ, ἂν εἶχε στὴ διάθεσή του ἕνα χειρόγραφο ἀντίγραφο τῆς ῾Αγίας Γραφῆς ἢ ἔστω μερικῶν βιβλίων της. Καὶ τοῦτο, διότι ἡ ῾Αγία Γραφὴ κυκλοφοροῦσε σὲ χειρόγραφα ἀντίγραφα. Γι᾿ αὐτὸ τὸν λόγο ἡ ἀπόκτηση τῆς ῾Αγίας Γραφῆς ἦταν σπάνιο πράγμα. Σήμερα ἡ ἐφεύρεση τῆς τυπογραφίας διευκολύνει τὴν ἐκτύπωση καὶ κυκλοφορία τῆς ῾Αγίας Γραφῆς σὲ χιλιάδες καὶ ἑκατομμύρια ἀντίτυπα.
β. ῾Η κυκλοφορία τῆς ᾿Αγίας Γραφῆς. ῾Η ῾Αγία Γραφὴ εἶναι τὸ βιβλίο τῶν μεγάλων κατακτήσεων. Ἔρχεται πρώτη στὴν παγκόσμια κυκλοφορία βιβλίων. Κάθε χρόνο κυκλοφοροῦν 25 ἐκατομμύρια ἀντίτυπα καὶ ἔχει μεταφρασθεῖ σὲ 1136 γλώσσες!
᾿Επίλογος. Σήμερα εἶναι εὔκολο γιὰ κάθε χριστιανὸ νὰ ἔχει τὴν ῾Αγία Γραφὴ στὸ σπίτι του. ῾Η ῾Αγία Γραφὴ εἶναι τὸ πρῶτο βιβλίο ποὺ πρέπει νὰ ὑπάρχει σὲ κάθε σπίτι ὀρθοδόξου χριστιανοῦ. Δὲν ἀρκεῖ ὅμως αὐτό. ῾Η ῾Αγία Γραφὴ πρέπει καὶ νὰ μελετᾶται ἀπὸ ὅλα τὰ μέλη τῆς οἰκογένειας. Ἄλλωστε τὸ ἱερὸ κείμενο ἀποδίδεται συγχρόνως καὶ σὲ νεοελληνικὴ γλώσσα. ῾Η μελέτη καὶ κατανόηση τῆς ῾Αγίας Γραφῆς διευκολύνεται καὶ μὲ τὸ κήρυγμα τοῦ θείου λόγου ποὺ γίνεται στὸ ναό, ἀπὸ τοὺς λειτουργοὺς καὶ ἱεροκήρυκες τῆς ᾿Εκκλησίας.
Τρόποι καὶ μέθοδοι προσέγγισης τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ
«῾Ο σπόρος ἐστὶν ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ».
Προοίμιον. ᾿Επειδὴ ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ διαφέρει ἀπὸ τὸν ἀνθρώπινο λόγο καὶ ἐπειδὴ τὸ περιεχόμενό του ἀφορᾶ στὴν παροῦσα ζωή, ἀλλὰ καὶ στὸ αἰώνιο συμφέρον τοῦ ἀνθρώπου, ἡ προσέγγισή του πρέπει νὰ γίνεται μὲ ὁρισμένη μέθοδο καὶ ὁρισμένο τρόπο.
α. ῾Υποδοχὴ καὶ ἀποδοχή. ῞Οταν προσεγγίζουμε τὸν λόγο τοῦ Θεοῦ, εἴτε τὸν προφορικὸ (κήρυγμα, ὁμιλία) εἴτε τὸν γραπτό (μελέτη τῆς ῾Αγίας Γραφῆς), πρέπει να ἔχουμε ἀνοιχτὲς καὶ ὄχι κλειστὲς τὶς καρδιές μας. Τὸ χῶμα στὸ ὁποῖο θὰ πέσει ὁ σπόρος πρέπει νὰ εἶναι σκαμμένο, ὀργωμένο. ῾Ο σπόρος πρέπει νὰ πέσει μέσα στὶς αὐλακιὲς καὶ τὸ χῶμα νὰ τὸν ἀγκαλιάσει... ῾Ο σπόρος τοῦ θεϊκοῦ λόγου πρέπει νὰ πέσει μέσα στὶς πτυχὲς τῆς καρδιᾶς μας.
β. Καλλιέργεια. Μετὰ τὴ σπορὰ ἀκολουθεῖ καλλιέργεια τοῦ σπόρου, τὸ σκάλισμα, τὸ πότισμα. ῾Ο λόγος τοῦ Θεοῦ γιὰ νὰ ἀποδώσει, χρειάζεται ἰδιαίτερη φροντίδα καὶ καλλιέργεια. Χρειάζεται τὴν ἐπιμελῆ μελέτη καὶ τὸ νερὸ τῆς προσευχῆς. ᾿Επιμέλεια καὶ προσευχὴ δημιουργοῦν τὶς κατάλληλες συνθῆκες γιὰ τὴν ἀνάπτυξη καὶ καρποφορία τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ.
γ. Προστασία. ῞Ενας ἀρνητικὸς παράγων γιὰ τὸν σπόρο εἶναι τὰ «ζιζάνια» (Μτθ. 13:25) καὶ τὰ «ἀγκάθια». Γι᾿ αὐτὸ γίνεται συνήθως τὸ «ξεβοτάνισμα», τὸ ξερρίζωμα τῶν ζιζανίων καὶ τὸ κόψιμο τῶν ἀγκαθιῶν. Τὸ ἴδιο πρέπει νὰ γίνεται καὶ στὴν περίπτωση τοῦ θείου λόγου. ῾Ο σπόρος τοῦ θεϊκοῦ λόγου πρέπει νὰ προστατεύεται ἀπὸ τὰ «ζιζάνια» τῶν παθῶν, ποὺ ἀπομυζοῦν τὴν ἰκμάδα του, καὶ ἀπὸ τὰ «ἀγκάθια» τῶν μεριμνῶν τοῦ βίου, ποὺ τὸν «συμπνίγουν» καὶ τὸν ξηραίνουν.
᾿Επίλογος. ῍Ας γίνουμε καλοὶ γεωργοὶ τοῦ θεϊκοῦ σπόρου-λόγου. Τόσο γιὰ τὸν ἑαυτό μας ὅσο καὶ γιὰ τοὺς ἄλλους.
Σπορὰ καὶ καρποφορία
«῾Ο σπόρος ἐστὶν ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ».
Προοίμιον. Σπορὰ καὶ καρποφορία τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ. Μεταξύ τους συδέονται στενότατα. Αἰτία ἡ πρώτη, ἀποτέλεσμα ἡ δεύτερη. ᾿Αλλὰ καὶ διαφέρουν. Ἄλλος ἐνεργεῖ τὴ σπορὰ καὶ ἄλλοι πραγματοποιοῦν τὴ συγκομιδὴ τῶν καρπῶν. ῾Ο Θεὸς σπείρει. Οἱ ἄνθρωποι θερίζουν.
α. ῾Η ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Αὐτὸ ποὺ ὠθεῖ τὸν Θεὸ στὴ σπορὰ τοῦ λόγου του εἶναι ἡ μεγάλη ἀγάπη του. ῾Ο ἄνθρωπος σπέρνει ἀπὸ ἀνάγκη. Πιέζεται ἀπὸ τὰ πράγματα. ῾Ο Θεὸς ὅμως, ὁ «φυτουργὸς τῶν ἀγαθῶν», ὅ,τι κάνει δὲν τὸ κάνει ἀπὸ ἀνάγκη. Γιατὶ εἶναι «ἀνενδεής», ὑπάρχει ἔξω καὶ πάνω ἀπὸ κάθε ἀνάγκη. Κάθε ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ ἀποτελεῖ ἔκφραση τῆς ἀγάπης του πρὸς τὸν ἀνθρωπο. Ἔτσι καὶ ἡ προσφορὰ τοῦ λόγου του φέρνει πάνω της ἀνεξίτηλα χαραγμένη τὴ σφραγίδα τῆς θείας ἀγάπης. ῾Η πνοὴ τῆς θείας ἀγάπης θερμαίνει τὶς καρδιές, φωτίζει τὸ νοῦ, φτερώνει τὰ πόδια, ἀνοίγει τὸ στόμα καὶ τὰ χέρια τῶν διακόνων του, γιὰ νὰ ἐπιτελοῦν τὴν πνευματικὴ σπορὰ στὶς ψυχὲς τῶν ἀνθρώπων.
β. ῾Η ὑπομονή. ῾Ο Χριστὸς δὲν μᾶς ἀφήνει νὰ ἀμφιβάλλουμε οὔτε νὰ τρέφουμε ψευδαισθήσεις. ῾Η καρποφορία τοῦ σπόρου χρειάζεται ὑπομονή· «καρποφοροῦσιν ἐν ὑπομονῇ», μᾶς εἶπε. Δὲν εἶναι ἀρκετὸ τὸ ὅτι θὰ πέσει στὸ χωράφι τῆς ψυχῆς μας ὁ σπόρος τοῦ Εὐαγγελίου. ῾Υπάρχει ὁ διάβολος καὶ ἄλλοι δυσμενεῖς παράγοντες ποὺ ἐπιδροῦν ἀνασταλτικὰ καὶ καθιστοῦν προβληματικὴ τὴν καρποφορία τοῦ θείου λόγου στὴ ζωή μας.
Γι᾿ αὐτὸ χρειάζεται ὑπομονή. Τὸ δένδρο δὲν βγάζει καρποὺς ἀπὸ τὴ μία μέρα στὴν ἄλλη. Χρειάζεται χρόνος, χρειάζονται κόποι καὶ προσπάθεια. ῾Η ὑπομονὴ εἶναι δύναμη τῆς ψυχῆς, ποὺ νευρώνει τὸν ἄνθρωπο καὶ τὸν κινητοποιεῖ σὲ δράση δημιουργική.
᾿Επίλογος. Σπορὰ καὶ καρποφορία! Δύο σημαντικὲς καὶ ἀλληλένδετες πραγματικότητες. ῞Οταν ὑπάρχουν, δίνουν νόημα καὶ περιεχόμενο στὴ ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου. ῾Η πρώτη ἐνεργεῖται ἀπὸ τὸν ἀγαθὸ Θεό, ἡ δεύτερη ἔρχεται ὡς ἀνταπόκριση τοῦ ἀνθρώπου στὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ.
(1964)
Μητροπολίτης ᾿Αχελῴου Εὐθύμιος (†2019)
Πρβλ. Εὐθυμίου Κ. Στύλιου, μητροπολίτου ᾿Αχελῴου, «Λόγος ζωῆς» (ὀρθόδοξο κηρυγματικὸ θεματολόγιο), ᾿Αθήνα 2001.