22α Κυριακὴ ᾿Επιστολῶν, «Καινούργια δημιουργία»
Καινούργια δημιουργία
22α Κυριακὴ ᾿Επιστολῶν, ᾿Αποστολικὸ ἀνάγνωσμα Γαλ. 6:11-18
«῾Η ἐν Χριστῷ καινὴ κτίσις».
Προοίμιον. Μὲ τὴν ἐνανθρώπηση τοῦ Χριστοῦ ἄρχισε μία ἀνακαινιστικὴ δημιουργία μέσα στὴν ἱστορία τῆς ἀνθρωπότητος· μία καινούργια δημιουργία, ἡ ὁποία προχωρεῖ διὰ μέσου τῶν αἰώνων καὶ ἀνακαινίζει ὅλους καὶ ὅλα. Πρόκειται γιὰ τὴν ἀνακαινιστικὴ «ζύμη», τὸν «νέον οἶνον» τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Χριστοῦ. ῾Ο ἀπόστολος ὁμιλεῖ σήμερα γιὰ δύο χαρακτηριτικὲς πλευρὲς τῆς ἀνακαινιστικῆς δημιουργίας τοῦ Χριστοῦ.
α. ῾Η νέα βάση τῆς ζωῆς. ῾Ο Χριστὸς ἀλλάζει τὴ βασικὴ ἀντίληψη γιὰ τοὺς ἀνθρώπους καὶ τὴ ζωή. Βασικὴ ἀντίληψη γιὰ τοὺς ἄνθρωπους δὲν εἶναι πιὰ οἱ φυλετικές, ἐθνικὲς καὶ κοινωνικὲς διακρίσεις καὶ διαφορές· «῞Ελλην, δοῦλος, ἐλεύθερος, ἄρσεν καὶ θῆλυ». Οὔτε ἐπίσης ἐπικρατοῦν στὴ ζωὴ τὰ εἰδωλολατρικὰ ἢ ἰουδαϊκὰ ἤθη καὶ ἔθιμα. Βάση τῆς ζωῆς γιὰ τοὺς ἀνθρώπους εἶναι κυρίως ὁ Χριστὸς καὶ τὸ Εὐαγγέλιὸ του.
῞Οσοι λοιπὸν πιστεύομε στὸν Χριστὸ ἂς μὴν τὸ λησμονοῦμε. ῾Η βάση τῆς ζωῆς μας ἔχει πλέον ἀλλάξει. Τὴν ἀτομική μας εὐτυχία δὲν μποροῦμε νὰ τὴν ἀναζητοῦμε στὰ «στοιχεῖα τοῦ κόσμου τούτου», ἀλλὰ στὴν ἀγάπη καὶ τὴν κοινωνία μὲ τὸν Θεὸ καὶ τοὺς ἀνθρώπους. Βάση τῆς οἰκογενειακῆς μας ζωῆς δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι πιὰ οἱ κοσμικὲς ἀντιλήψεις, ἀλλὰ ἡ παρουσία καὶ ἡ χάρη τοῦ Χριστοῦ, ποὺ ἐξαγιάζει καὶ ἑνώνει τὰ μέλη τῆς οἰκογένειας. ῾Η κοινωνική μας ζωὴ δὲν μπορεῖ νὰ ρυθμίζεται πιὰ μὲ βασικὸ κριτήριο τὶς κοινωνικὲς τάξεις ἢ τὶς φυλετικὲς διακρίσεις. ῾Η κοινωνικὴ ζωὴ τῶν χριστιανῶν ρυθμίζεται πιὰ ἀπὸ τὸν «χρυσὸ κανόνα» τοῦ Εὐαγγελίου (βλ. Ματθ. 7:12).
β. ῾Ο νέος λαὸς τοῦ Θεοῦ. Τοὺς χριστιανοὺς ποὺ ρυθμίζουν τὴ ζωή τους μὲ βάση τὸν «χρυσὸν κανόνα» τοῦ Εὐαγγελίου, ὁ ἀπόστολος τοὺς χαρακτηρίζει ὡς «νέο ᾿Ισραήλ», δηλαδὴ ὡς νέο λαὸ τοῦ Θεοῦ. ῾Ο παλαιὸς ᾿Ισραὴλ δὲν ἦταν παρὰ ἕνας τύπος καὶ ἕνα σύμβολο τοῦ νέου ᾿Ισραήλ τῆς Καινῆς Διαθήκης. Στὸν ἀρχαῖο ᾿Ισραὴλ ἀνῆκαν μόνο οἱ ᾿Ιουδαῖοι. Στὸν νέο ᾿Ισραὴλ τῆς χάρης ἀνήκουν ὅλοι οἱ πιστοὶ «ἐκ πάσης φυλῆς καὶ γλώσσης καὶ λαοῦ» (᾿Αποκ. 5:9). Τὸν παλαιὸ ᾿Ισραὴλ ὁδηγοῦσε ὁ προφήτης Μωϋσῆς. Τὸν νέο ᾿Ισραὴλ τὸν ὁδηγεῖ ὁ «ἀρχηγὸς τῆς πίστεως... ᾿Ιησοῦς» (῾Εβρ. 12:2). ῾Ο ἰσραηλιτικὸς λαὸς πέρασε τὴν ᾿Ερυθρὰ θάλασσα, ὅταν ὁ Μωϋσῆς χτύπησε τὰ ὕδατα μὲ τὸ ξύλινο ραβδί του. ῾Ο νέος λαὸς τοῦ Θεοῦ πέρασε τὸν ὠκεανὸ τῆς ἁμαρτίας, ὅταν ὁ Χριστὸς ὑψώθηκε στὸ ξύλο τοῦ σταυροῦ. ῾Η ᾿Εκκλησία εἶναι ὁ νέος λαὸς τοῦ Θεοῦ ποὺ πορεύεται πρὸς τὴ βασιλεία τῶν οὐρανῶν.
᾿Επίλογος. ῾Ο Χριστὸς μᾶς ἀνακαίνισε καὶ μᾶς ἔκαμε «γένος ἐκλεκτόν... ἔθνος ἅγιον, λαὸν εἰς περιποίησιν» (λαὸς τὸν ὁποῖο ὁ Θεὸς περιποιεῖται μὲ τὴ θεία χάρη του, Α΄ Πέτρ. 2:9). ῾Ο Χριστὸς μᾶς καλεῖ νὰ τὸν ἀκολουθήσουμε στὴν ἀνακαινιστική του πορεία μέσα στὴν ἱστορία. ῍Ας πορευόμαστε μαζί του στὴν ἔρημο τῆς ζωῆς, μέχρις ὅτου φθάσουμε στὴ γῆ τῆς ἐπαγγελίας, στὴν «καινὴ γῆ καὶ τοὺς καινοὺς οὐρανοὺς» (Β΄ Πέτρ. 3:13) τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν.
῾Ο κανόνας τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς
«᾿Εν Χριστῷ ᾿Ιησοῦ οὔτε περιτομὴ τι ἰσχύει οὔτε ἀκροβυστία, ἀλλὰ καινὴ κτίσις».
Προοίμιον. Στοὺς χριστιανοὺς Γαλάτες, ποὺ μόλις εἶχαν πιστεύσει στὸν Χριστό, μερικοὶ ἐξ ῾Εβραίων χριστιανοὶ προσπαθοῦσαν νὰ ἐπιβάλουν ἰουδαϊκὲς συνήθειες καὶ ἰουδαϊκὰ ἤθη καὶ ἔθιμα, ὅπως ἦταν ἡ περιτομὴ κ.ἄ. Γι᾿ αὐτὸ ὁ Παῦλος ἀναγκάζεται νὰ τοὺς ὑποδείξει ποιὸς εἶναι ὁ κανόνας τῆς νέας ἐν Χριστῷ ζωῆς τους.
α. Ἄχρηστα μέτρα καὶ ψεύτικα σταθμά. ῞Ολοι γνωρίζομε ὅτι μαζὶ μὲ τὰ γνήσια μέτρα καὶ τὰ σταθμὰ ὑπάρχουν καὶ κίβδηλα (ψεύτικα καὶ ἀνακριβῆ), τὰ ὁποῖα χρησιμοποιοῦν μερικοὶ ἀσυνείδητοι γιὰ νὰ ἐκμεταλλεύονται τοὺς ἀγοραστὲς καὶ νὰ αὐξάνουν τὸ ἄνομο κέρδος τους. Τὸ ἴδιο συμβαίνει καὶ στὴ ζωή. ῾Υπάρχουν τὰ σωστὰ μέτρα γιὰ μιὰ σωστὴ καὶ δίκαιη ζωή, ὑπάρχουν ὅμως καὶ τὰ ἡμίμετρα ἢ τὰ κίβδηλα καὶ ἀνακριβῆ, τὰ ὁποῖα μεταχειρίζονται μερικοὶ ἐπιτήδειοι γιὰ νὰ ἐξαπατοῦν τοὺς ἀνθρώπους, ὅπως λ.χ. προλήψεις, δεισιδαιμονίες, μάγια, χαρτομαντεία, ἀστρολογία, ὡροσκόπια καὶ ἕνα σωρὸ ἄλλα.
β. Νέος κανόνας ζωῆς: Στὴ ζωὴ τοῦ χριστιανοῦ δὲν ἰσχύουν καταρχὴν τὰ μέτρα τοῦ κόσμου τούτου. ῾Ο Χριστὸς ἀνατρέπει ὅλα τὰ ψεύτικα μέτρα τοῦ κόσμου, ὅπως ἀνέτρεψε καὶ τὰ τραπέζια τῶν ἐμπόρων μέσα στὸ ναὸ (Ματθ. 21:12). ῾Ο ἀπόστολος τονίζει σήμερα ὅτι στὸν χριστιανικὸ τρόπο ζωῆς δὲν ἰσχύει οὔτε τὸ ἰουδαϊκὸ ἔθιμο τῆς περιτομῆς οὔτε τὰ εἰδωλολατρικὰ ἔθιμα.
᾿Απὸ τὸ ἄλλο μέρος, στὴ χριστιανικὴ ζωὴ ἰσχύουν νέα μέτρα καὶ ἰδίως ἕνας νέος κανόνας, ἡ ἀγάπη καὶ ἡ κοινωνία τοῦ ἀνθρώπου μὲ τὸν Θεὸ καὶ τὸν συνάνθρωπό του. Στὴ χριστιανικὴ ζωὴ ἰσχύουν ὅλα ὅσα καινούργια μᾶς ἔφερε ὁ Χριστός, ἀπὸ τὸν οὐρανὸ καὶ ὄχι ἀπὸ τὴ γῆ, ὅπως εἶναι ἡ εἰρήνη, ἡ χαρά, ἡ μακροθυμία, ἡ χρηστότητα, ἡ ἀγαθωσύνη, ἡ πίστη (Γαλ. 5:22). ᾿Επίσης «ὅσα σεμνά, ὅσα δίκαια, ὅσα ἁγνά, ὅσα προσφιλῆ (ἀξιαγάπητα), ὅσα εὔφημα (καλόφημα), εἴ τις ἀρετὴ καὶ εἴ τις ἔπαινος (ἄξια ἐπαίνου)» (Φιλιπ. 4:8). Αὐτὰ ἰσχύουν, αὐτὰ ρυθμίζουν καὶ αὐτὰ στολίζουν καὶ ὀμορφαίνουν τὴ ζωὴ τοῦ χριστιανοῦ.
᾿Επίλογος. Στὸν κόσμο τοῦτο εἴμαστε ὑποχρεωμένοι νὰ ζοῦμε σύμφωνα μὲ νόμους καὶ κανόνες. ᾿Απὸ τὸν καθένα ὅμως ἐξαρτᾶται ποιὸν κανόνα θὰ ἐπιλέξει γιὰ τὴ ζωή του. ῍Ας ζητᾶμε τὸ φωτισμὸ τοῦ Θεοῦ νὰ ἐπιλέγουμε γιὰ τὴ ζωή μας τὸν καινούργιο καὶ χρυσὸ κανόνα τοῦ Χριστοῦ. «῞Οσοι τῷ κανόνι τούτῳ στοιχήσουσι (θὰ ἐπιλέξουν), εἰρήνη ἀπ᾿ αὐτοὺς καὶ ἔλεος καὶ ἐπὶ τὸν ᾿Ισραὴλ τοῦ Θεοῦ» (Γαλ. 6:16).
(1983)
Μητροπολίτης ᾿Αχελῴου Εὐθύμιος (†2019)
Πρβλ. Εὐθυμίου Κ. Στύλιου, μητροπολίτου ᾿Αχελῴου, «Λόγος ζωῆς» (ὀρθόδοξο κηρυγματικὸ θεματολόγιο), ᾿Αθήνα 2001.