᾿Οκτωβρίου 18, Λουκᾶ τοῦ εὐαγγελιστοῦ

Συνεργοὶ στὴ βασιλεία τοῦ Θεοῦ

᾿Οκτωβρίου 18, Λουκᾶ τοῦ εὐαγγελιστοῦ, ᾿Απόστολος Κλσ. 4:5-11, 14-18

 

«Λουκᾶς, ὁ ἰατρὸς ὁ ἀγαπητός».

Προοίμιον. ῾Η ᾿Εκκλησία εἶναι κοινὴ ὑπόθεση ὅλων τῶν χριστιανῶν, ὄχι μόνο τῶν ὀλίγων, τῶν ἀποστόλων, τῶν ἱερωμένων. ῾Η ᾿Εκκλησία δὲν εἶναι ἕνα εἶδος «θεάματος», ὅπου λίγοι εἶναι οἱ ἐκτελεσταὶ καὶ περισσότεροι οἱ θεαταί. Οὔτε ἡ χριστιανικὴ ἰδιότητα εἶναι ἕνας «τίτλος εὐγενείας», ὅπως ἦσαν οἱ τίτλοι τῶν παλαιοτέρων Εὐρωπαίων, λ.χ. κόμης, λόρδος, βαρῶνος κλπ., ποὺ δίδονταν μόνο στὴν τάξη τῶν πλουσίων, τῶν «εὐγενῶν». Τὴν ᾿Εκκλησία ἀποτελεῖ τὸ σύνολο τῶν πιστῶν, ποὺ ὅλοι εἶναι «συνεργοὶ εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ».

α. ῾Ο μεγάλος κύκλος τῶν ἀποστόλων. Μαθηταὶ τοῦ Χριστοῦ, ἐκτὸς τῶν Δώδεκα, ὑπῆρχαν καὶ πολλοὶ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι σχημάτιζαν εὐρύτερα σύνολα, ὅπως ἦταν ὁ κύκλος «τῶν ῾Εβδομήκοντα» καὶ ὁ κύκλος «τῶν Πεντακοσίων». Στὴ σημερινὴ περικοπὴ τῶν Πράξεων ἀναφέρονται μερικὰ ὀνόματα ἀπὸ τὸν εὐρύτερο κύκλο τῶν ἀποστόλων, ὅπως λ.χ. ὁ Τυχικός, ὁ ᾿Ονήσιμος, ὁ ᾿Αρίσταρχος, ὁ Μάρκος, ὁ ᾿Ιοῦστος, ὁ ᾿Επαφρᾶς, ὁ Δημᾶς, ὁ Νυμφᾶς, ὁ Ἄρχιππος καὶ «Λουκᾶς, ὁ ἰατρὸς ὁ ἀγαπητός». ῞Ολοι αὐτοὶ ἦσαν συνεργάται τοῦ Παύλου στὸ ἔργο τῆς ᾿Εκκλησίας.

β. «Λουκᾶς, ὁ ἰατρὸς ὁ ἀγαπητός». ῾Ο Λουκᾶς ἦταν ὁ κατ᾿ ἐξοχὴν συνεργάτης τοῦ Παύλου. ᾿Ακολούθησε τὸν ἀπόστολο τῶν ἐθνῶν σὲ ὅλες σχεδὸν τὶς ἱεραποστολικές του ὁδοιπορίες. ῞Οταν ἄλλοι ἐγκαταλείπουν τὸν Παῦλο, ὁ Λουκᾶς εἶναι πάντα κοντά του. Καὶ ὁ μεγάλος ἀπόστολος τὸ σημειώνει αὐτὸ μὲ βαθιὰ εὐγνωμοσύνη· «Λουκᾶς ἐστὶ μόνος μετ᾿ ἐμοῦ» (Β΄ Τιμ. 4:11). ᾿Εκτὸς τούτου ὁ Λουκᾶς συνέγραψε καὶ τὸ χρονικὸ τῶν κυριωτέρων ἀποστολικῶν περιοδειῶν τοῦ Παύλου, δηλαδὴ τὸ βιβλίο τῶν «Πράξεων», καθὼς καὶ τὸ τρίτο Εὐαγγέλιον.

᾿Επίλογος. ῾Η ᾿Εκκλησία σήμερα συνεχίζει τὸν καλὸν ἀγώνα. ῾Ο ἀόρατος πόλεμος δὲν κρίθηκε ἀκόμη. Μὲ ποιὸν θὰ ἀγωνισθεῖ ἡ ᾿Εκκλησία σήμερα; μόνο μὲ τοὺς ἀξιωματούχους, τοὺς ἱερωμένους; Αὐτοὶ εἶναι λίγοι. Ποτὲ ἕνας στρατὸς δὲν πολεμάει μόνο μὲ τοὺς μονίμους ἀξιωματικούς του. Χρειάζονται καὶ οἱ ἔφεδροι, οἱ στρατιῶτες, οἱ συνεργάτες. Ἔτσι καὶ στὸ στρατὸ τῆς ᾿Εκκλησίας,  χρειάζεται  ἡ  ἐπιτράτευση ὅλων τῶν μελῶν τῆς ᾿Εκκλησίας. «Πάντες οἱ δυνάμενοι νὰ φέρουν τὰ ὅπλα» τῆς πίστεως, καλοῦνται στὶς πνευματικὲς ἐπάλξεις.

(1970)

 

 

᾿Επιστήμων καὶ Χριστιανός

 

«᾿Ασπάζεται ὑμᾶς Λουκᾶς ὁ ἰατρὸς ὁ ἀγαπητός».

Προοίμιον. Φυσιογνωμία μοναδικὴ στὴν ἱστορία τῆς ᾿Εκκλησίας, ὁ Λουκᾶς. ῾Υπῆρξε ἰατρὸς καὶ συνεργάτης τοῦ ἀποστόλου Παύλου, ἀξιώθηκε δὲ  νὰ  γίνει  καὶ  συγγραφεὺς τοῦ τρίτου Εὐαγγελίου καθὼς καὶ τοῦ ἱστορικοῦ βιβλίου τῶν Πράξεων.

α. ῾Η μόρφωσή του. ῾Ο Λουκᾶς καταγόταν ἀπὸ τὴν ᾿Αντιόχεια καὶ ἡ καταγωγή του ἦταν ἑλληνική. Ἦταν ἄνθρωπος μορφωμένος, μὲ ἐπιστημονικὴ γνώση καὶ σοφία. Εἶχε σπουδάσει τὴν ἰατρικὴ καὶ ἀσκοῦσε τὸ ἐπάγγελμα τοῦ ἰατροῦ. ῾Ο ἀπόστολος Παῦλος τὸν προσήλκυσε στὴ χριστιανικὴ πίστη καὶ τὸν ἔκαμε συνεργάτη του. Τὸν ἀποκαλεῖ «ἰατρὸν ἀγαπητόν». Μελετώντας κανεὶς τὰ δύο ἔργα του, τὸ «κατὰ Λουκᾶν Εὐγγέλιον» καὶ τὶς «Πράξεις», διαπιστώνει ὅτι ὁ Λουκᾶς ἦταν ὄχι μόνο θερμὸς ἱεραπόστολος, ἀλλὰ καὶ ἄριστος χειριστὴς τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας, δόκιμος συγγραφεύς, ἀκριβής ἱστορικός, ἀπαράμιλλος λογοτέχνης καὶ ὑπέροχος χρονικογράφος. Στὶς σελίδες τῶν ἔργων του φαίνεται ὁ πλοῦτος τῶν γνώσεων ποὺ κατεῖχε ἀπὸ πολλοὺς κλάδους τῆς ἐπιστημονικῆς σοφίας. Εἶχε ἐπίσης βαθιὰ πνευματικὴ μόρφωση, γνώριζε τὰ βιβλία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, καθὼς καὶ τὴν ἑβραϊκὴ ποίηση.

β. ῾Η χριστιανική του ἰδιότητα. ῾Ο ἰατρὸς Λουκᾶς ἦταν χριστιανὸς ἐπιστήμων. Δέχθηκε τὴ χριστιανικὴ πίστη, χωρὶς δισταγμοὺς καὶ ἐπιφυλάξεις, ἀπὸ τὸ στόμα καὶ τὴν φλογερὴ καρδιὰ τοῦ ἀποστόλου Παύλου. ῾Ο ἄριστος ἰατρὸς ἔγινε καὶ ἄριστος χριστιανός. Οἱ γνώσεις του καὶ τὰ ἔκτακτα πνευματικά του χαρίσματα δὲν τὸν γέμισαν μὲ ἔπαρση καὶ ἀλαζονεία καὶ δὲν τὸν ἐμπόδισαν νὰ γνωρίσει καὶ νὰ δεχθεῖ τὴν πίστη τοῦ Χριστοῦ. Διότι ὁ Λουκᾶς ἦταν μέν μορφωμένος, ἀλλὰ εἶχε καὶ τὸ χάρισμα τοῦ ἀληθινὰ σοφοῦ· ἦταν ταπεινός.

γ. Τὸ ἱεραποστολικό του ἔργο. ῾Ο Λουκᾶς διεκρίθη ἀκόμη καὶ ὡς ἱεραπόστολος. ῾Η χάρη τοῦ Θεοῦ, ποὺ τὸν ὁδήγησε κοντὰ στὸν ἀπόστολο τῶν ἐθνῶν, ἀνέδειξε καὶ αὐτὸν «σκεῦος ἐκλογῆς» καὶ μεγάλο ἱεραπόστολο. ᾿Ακολούθησε τὸν Παῦλο σὲ ὅλες σχεδὸν τὶς ἱεραποστολικές του περιοδεῖες. ᾿Εκήρυξε τὸ εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ σὲ πολλὰ μέρη τῆς ᾿Ασίας, τῆς Μακεδονίας, τῆς ῾Ελλάδος (᾿Αχαΐας), καὶ τῆς ᾿Ιταλίας. Τὸ ὕψιστο ὅμως κήρυγμα καὶ τὸ μεγαλύτερο ἱεραποστολικὸ ἔργο τοῦ Λουκᾶ ἦταν ἡ συγγραφὴ δύο βιβλίων τῆς Καινῆς Διαθήκης, τοῦ τρίτου Εὐαγγελίου καὶ τοῦ βιβλίου τῶν Πράξεων. ῾Ο Λουκᾶς πρόσφερε ὁλόκληρη τὴ ζωή του στὴν χριστιανικὴ ὑπόθεση, ἀξιώθηκε δὲ νὰ δώσει καὶ τὴ μαρτυρία τοῦ αἵματος, διότι πέθανε μὲ μαρτυρικὸ θάνατο σὲ ἡλικία 84 ἐτῶν!

᾿Επίλογος. Αὐτὸς ὑπῆρξε ὁ Λουκᾶς, ὁ ἰατρὸς ὁ ἀγαπητός, φίλος καὶ συνεργάτης τοῦ ἀποστόλου Παύλου. Πραγματικὰ μορφωμένος καὶ ἀνώτερος ἄνθρωπος, ποὺ συνδύαζε τὴν ἐπιστήμη μὲ τὴν πίστη καὶ τὴν εὐσέβεια. ᾿Ανεδείχθη ἄξιος εὐαγγελιστὴς καὶ ἀπόστολος, ἀλλὰ καὶ ὑπηρέτης τῶν συνανθρώπων του. ῾Ο Λουκᾶς ἀποτελεῖ ἔξοχο παράδειγμα γιὰ τοὺς ἐπιστήμονες, καὶ εἰδικότερα τοὺς ἰατρούς, ἀλλὰ καὶ γιὰ κάθε σύγχρονο χριστιανό.

(1996)

 

Μητροπολίτης ᾿Αχελῴου Εὐθύμιος (†2019)

Πρβλ. Εὐθυμίου Κ. Στύλιου, μητροπολίτου ᾿Αχελῴου, «Λόγος ζωῆς» (ὀρθόδοξο κηρυγματικὸ θεματολόγιο), ᾿Αθήνα 2001.