Κυρ. πρὸ Ὑψώσεως, «῾Ο Παῦλος γιὰ τὸν Σταυρό»
Τὸ βάπτισμα εἶναι ἡ νέα περιτομή
Κυριακὴ πρὸ τῆς Ὑψώσεως, ᾿Απόστολος Γαλ 6:11-18
Κατὰ τὴν πρὸ τῆς ὑψώσεως τοῦ τιμίου σταυροῦ Κυριακὴ τί ἄλλο καταλληλότερο θὰ μποροῦσε ν’ ἀκουστεῖ σὰν ἀπόστολος ἀπὸ ἕνα κομμάτι κάποιας Ἐπιστολῆς τοῦ ἀποστόλου Παύλου, ποὺ νὰ μιλάει γιὰ τὸ σταυρὸ τοῦ Χριστοῦ; Μ’ αὐτὸ τὸ σκεπτικὸ ἡ Ἐκκλησία ὅρισε νὰ διαβάζεται κατ’ αὐτὴν ἡ σημερινὴ περικοπή.
Στὴ συγκεκριμένη περικοπὴ ἀπὸ τὴν πρὸς Γαλάτας ἐπιστολὴ ὁ ἀπόστολος Παῦλος κάνει λόγο γιὰ τὴν κατάργηση τῆς περιτομῆς καὶ ἀφ᾿ ἑτέρου ἐξαίρει τὴ χάρη ποὺ ἀπέρρευσε ἀπὸ τὸ σταυρὸ τοῦ Χριστοῦ.
Πρὶν νὰ μπεῖ στὸ θέμα τοῦ σταυροῦ, ὁ ἀπόστολος Παῦλος λέει κάτι ποὺ ἔχει σχέση μὲ τὴ δυσπιστία ποὺ ἔδειχναν οἱ Χριστιανοὶ τῆς Γαλατίας πρὸς τὰ λόγια του καὶ τὸ πρόσωπό του, παρακινούμενοι ἀπὸ τοὺς ψευδαδέλφους ἰουδαΐζοντες. Τοὺς λέει ὅτι τὴν Ἐπιστολή του πρὸς αὐτοὺς τὴν ἔγραψε ὅλη ἀπὸ τὴν ἀρχὴ ἕως τὸ τέλος ὁ ἴδιος μὲ τὸ χέρι του, ἔστω καὶ ἂν δὲν εἶναι καλλιγράφος ἢ ἂν τὰ γράμματά του εἶναι κάπως μεγάλα καὶ ἄτσαλα. Τοὺς τὸ λέει αὐτό, γιὰ νὰ μὴ νομίζουν ὅτι ἡ Ἐπιστολὴ εἶναι πλαστή. Διότι γινόταν καὶ αὐτό. Κάποιοι δηλαδὴ αἱρετικοὶ ἔλεγαν· «Δὲν εἶναι τοῦ Παύλου αὐτὴ ἡ ἐπιστολή. Δὲν εἶναι δικά του γράμματα», καὶ παράλληλα ἔγραφαν πλαστὲς ἐπιστολὲς μὲ τὸ ὄνομα τοῦ Παύλου, ὥστε διαβαζόμενες ἀπὸ τοὺς παραλῆπτες νὰ παρασυρθοῦν στὴν αἵρεσή τους. Καὶ οἱ Χριστιανοὶ ἀπὸ ἄγνοια πέφτανε στὴν γκάφα, περνώντας τες γιὰ ἀληθινές.
Ἔτσι συνήθιζε ὁ ἀπόστολος κάποιες λέξεις σ’ ὅλες τὶς Ἐπιστολές του νὰ τὶς γράφει μὲ τὸ ἴδιο του τὸ χέρι, γιὰ νὰ τὶς βλέπουν οἱ παραλῆπτες καὶ νὰ πείθονται ὅτι εἶναι γνήσιες Ἐπιστολὲς καὶ ὄχι πλαστές. Αὐτὲς οἱ λίγες ἰδιόγραφες λέξεις ἦταν τρόπον τινὰ ἡ ὑπογραφή του. Γι’ αὐτὸ σὲ ἄλλη Ἐπιστολὴ λέει· «Ὁ ἀσπασμὸς τῇ ἐμῇ χειρί, ὃ ἐστὶ σημεῖον ἐν πάσῃ ἐπιστολῇ· οὕτω γράφω», δηλαδὴ ἔτσι ὑπογράφω, αὐτὴ εἶναι ἡ ὑπογραφή μου. Νὰ τὴν ξέρετε. Τὴν πρὸς Γαλάτας λοιπὸν Ἐπιστολὴ τὴν ἔγραψε ὁλόκληρη μὲ τὸ χέρι του.
Καὶ μπαίνοντας στὸ θέμα του ὁ ἀπόστολος ἐφιστᾶ τὴν προσοχὴ τῶν Χριστιανῶν τῆς Γαλατίας ὅτι ὑπάρχουν κάποιοι Ἰουδαῖοι Χριστιανοί, ποὺ πιστεύουν αἱρετικὰ ὅτι ὅσοι κατηχούμενοι Γαλᾶτες τελικὰ γίνονται Χριστιανοί, πρέπει ὁπωσδήποτε ἐκτὸς ἀπὸ τὸ βάπτισμα, ποὺ στηρίζεται στὴ σταυρικὴ θυσία τοῦ Χριστοῦ, νὰ δέχονται καὶ τὴν ἰουδαϊκὴ περιτομή, ποὺ ὁρίζει ὁ Νόμος. Δὲν σῴζεστε οἱ βαπτιζόμενοι, ἔλεγαν, ἂν δὲν περιτμηθεῖτε. Καὶ ἐξανάγκαζαν τοὺς ἀνθρώπους νὰ περιτέμνονται.
Αὐτὸ ὅμως, λέει ὁ ἀπόστολος, εἶναι λάθος καὶ ἐξαναγκασμός. Ἐμφανίζονται σ’ ἐσᾶς ὡς ὑπέρμαχοι τοῦ νόμου, ἀλλ’ οὔτε καὶ οἱ ἴδιοι οἱ περιτμημένοι δὲν τηροῦν ὅλες τὶς τελετουργικὲς διατάξεις τοῦ νόμου γιὰ ζῳοθυσίες, καθάρσεις, κλπ, ποὺ ἀπαιτεῖ ἡ περιτομή. Τηροῦν μόνο κάποιες λίγες, καὶ τὶς ἄλλες τὶς παραβλέπουν. Ἄρα ἡ ἀπαίτησή τους νὰ περιτέμνεσθε δὲν ἔχει οὐσιαστικὸ λόγο, δὲν ἀποβλέπει δηλαδὴ στὸ νὰ τηρήσετε τὸ νόμο, ἀλλὰ σᾶς ἐξαναγκάζουν, μόνο καὶ μόνο γιὰ νὰ μὴ διώκονται οἱ ἴδιοι ἀπὸ τοὺς συμπατριῶτες τους μὴ Χριστιανοὺς Ἰουδαίους, ἐπειδὴ ἄφησαν τὸν ἰουδαϊσμὸ καὶ μεταπήδησαν στὸ Χριστιανισμό, τὴ νέα πίστη ποὺ καταργεῖ τὴν περιτομὴ καὶ πιστεύει στὸ σταυρὸ τοῦ Χριστοῦ. Θέλουν δηλαδὴ νὰ περιτέμνεσθε, γιὰ νὰ καυχηθοῦν γιὰ τὸ ὅτι σᾶς ἔπεισαν νὰ περιτμηθεῖτε στὴ σάρκα σας. Κοσμικὰ καὶ ἐπιδεικτικὰ καὶ ὀλιγόπιστα τὰ κίνητρά τους…
Καὶ μιὰ ποὺ μιλᾶμε γιὰ τὴ μάταιη καύχηση τῶν αἱρετικῶν αὐτῶν Ἰουδαίων Χριστιανῶν, θέλω νὰ δηλώσω, λέει ὁ ἀπόστολος, ὅτι προσωπικὰ θὰ τὸ θεωροῦσα μεγάλη ἁμαρτία νὰ καυχηθῶ γιὰ τέτοια πράγματα, γιὰ περιτομὴ καὶ θυσίες καὶ τὰ παρόμοια. Γιὰ μένα μία μόνο καύχηση ὑπάρχει· ὁ σταυρὸς τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ὅτι ὁ Χριστὸς γιὰ χάρη μου ἔγινε ἄνθρωπος, καὶ ἔπαθε αὐτὰ ποὺ ἔπαθε, γιὰ μένα τὸ δοῦλο, τὸν ἐχθρό, τὸν ἀχάριστο. Ἔτσι γιὰ μένα ὁ κόσμος ἔχει σταυρωθεῖ (εἶναι πεθαμένος, ἀνύπαρκτος, δὲν μοῦ προσφέρει τίποτε γιὰ τὴ σωτηρία μου), καὶ ἐγὼ ἔχω σταυρωθεῖ γιὰ τὸν κόσμο (ἔχω διακόψει ὁριστικὰ σχέσεις μαζί του). Καὶ τὰ κοσμικὰ γιὰ μένα εἶναι νεκρά, καὶ ἐγὼ γιὰ ἐκεῖνα νεκρός. Οὔτε αὐτὰ μποροῦν νὰ μὲ αἰχμαλωτίσουν, οὔτε ἐγὼ τὰ ἐπιθυμῶ.
Γιὰ δὲ τὸ Χριστό, τὸ σταυρωθέντα καὶ ἀναστάντα, δὲν ἰσχύει τώρα πιὰ οὔτε ἡ περιτομὴ οὔτε ἡ ἀκροβυστία, ἀλλὰ τὸ βάπτισμα. Μὲ τὸ βάπτισμα ζεῖ κανεὶς στὴ χάρη τῆς νέας ζωῆς καὶ δημιουργίας, ποὺ δίνεται στὸν κάθε πιστὸ μὲ τὴ δύναμη τῆς σταυρικῆς θυσίας τοῦ Χριστοῦ. Ὅσοι λοιπὸν θὰ στοιχηθοῦν πίσω ἀπὸ αὐτὴν τὴν εὐθεῖα ποὺ χαράσσω, θὰ ἔρθουν σ’ αὐτοὺς ἡ εἰρήνη καὶ τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ, καὶ εὐρύτερα τὰ ἀγαθὰ αὐτὰ θὰ ἔρθουν σ’ ὅλο τὸ νέο Ἰσραήλ, ποὺ δὲν εἶναι ἄλλος ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία.
Παρακαλῶ, λέει ὁ Παῦλος, γιὰ τὸ ἴδιο θέμα νὰ μὴ μὲ ἀπασχολήσετε ἄλλη φορά. Σᾶς τὰ εἶπα μία καὶ καλή. Καὶ νομίζω πὼς δικαιοῦμαι νὰ ἔχω γνώμη καὶ νὰ ζητῶ τὴν κατανόησή σας ἐγὼ ποὺ ἔζησα μὲ πλήρη εἰλικρίνεια καὶ ἀξιώθηκα ἀπὸ τὸ Θεὸ νὰ ἔχω τὰ σημάδια τῶν περιπετειῶν μου στὸ σῶμα μου γιὰ τὸν Κύριο Ἰησοῦ, τὰ σημάδια ποὺ μοῦ ἄφησαν οἱ μαστιγώσεις, οἱ λιθοβολισμοί, οἱ σφιγκτῆρες, οἱ ἁλυσίδες, οἱ φυλακίσεις, καὶ ὅλες οἱ ἄλλες κακώσεις ποὺ ὑπέστην γιὰ τὴν πίστη μου στὸ Χριστό. Ἡ χάρη τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ ἂς εἶναι μὲ τὸ πνεῦμα σας.
Νά ἡ ἐπικαιρότητα τῆς ἀποστολικῆς περικοπῆς· ὁ σταυρὸς τοῦ Χριστοῦ. Μακάρι νὰ καταλάβουμε ὅλοι τί σημαίνει ὅτι πέθανε γιὰ μᾶς ὁ Χριστὸς πάνω στὸ σταυρό. Μακάρι νὰ ἐννοήσουμε τὴν ἀξία τοῦ βαπτίσματος, ποὺ εἶναι ἡ νέα περιτομή.
Ἀθανάσιος Γ. Σιαμάκης, ἀρχιμανδρίτης
Δημοσίευσις· 7/9/2010