16η Κυριακὴ Ματθαίου, «Τὰ χαρίσματα τοῦ Θεοῦ»
Τὰ χαρίσματα τοῦ Θεοῦ
16η Κυριακὴ Ματθαίου, Εὐαγγέλιον Ματθ. 25:14-30
«Ἔδωκε τάλαντα».
Προοίμιον. Τὰ χαρίσματα εἶναι δῶρα τοῦ Θεοῦ. ῾Ο Θεὸς σκορπίζει τὰ χαρίσματα, τὰ «τάλαντα» (ταλέντα). Σὲ ἕναν δίνει πέντε, σὲ ἄλλον δύο καὶ σὲ ἄλλον ἕνα. ῾Ο Θεὸς προικίζει τὸν κάθε ἄνθρωπο μὲ ἔξοχα καὶ ὑπέροχα χαρίσματα ποὺ εἶναι ἀπαραίτητα γιὰ τὴ ζωὴ καὶ τὴν εὐημερία τῶν ἀνθρώπων, καθὼς καὶ ὅλων τῶν ἄλλων δημιουργημάτων του. (βλ. «῾Ο Θεὸς ἔδωκεν ἐπιστήμην» στοὺς ἀνθρώπους, Σοφ. Σιρ. λη΄ 6) .
α. Τὸ πρόβλημα τῆς ἀνισότητος. ῾Ο Θεὸς μοιράζει τὰ χαρίσματά του σύμφωνα μὲ τὴν ἀγάπη καὶ τὴ σοφία του. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι δὲν δίνει ἐξίσου ἢ τὰ ἴδια χαρίσματα σὲ ὅλους τοὺς ἀνθρώπους. Σὲ ἄλλους δίνει περισσότερα καὶ σὲ ἄλλους λιγότερα. Αὐτὸ βέβαια δὲν τὸ κάνει, ἐπειδὴ μερικοὺς ἀγαπᾶ περισσότερο ἀπὸ ἄλλους. ῾Η διανομὴ τῶν χαρισμάτων γίνεται ἀνάλογα μὲ τὸ αἰώνιο συμφέρον τοῦ καθενός. Καὶ αὐτὸ φαίνεται ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι στὸ τέλος ἡ ἀμοιβὴ θὰ εἶναι ἡ ἴδια γιὰ ὅλους τοὺς χαρισματούχους.
β. Οἰκονόμοι καὶ διαχειρισταί. Πρέπει λοιπὸν νὰ μένουμε εὐχαριστημένοι μὲ ὅσα χαρίσματα μᾶς ἔδωσε ὁ Θεὸς καὶ νὰ τὸν εὐγνωμονοῦμε γι᾿ αὐτά. ῞Οσοι ἔχουν περισσότερα δὲν πρέπει νὰ ὑποτιμοῦν τοὺς ἄλλους ποὺ ἔχουν λιγότερα. Καὶ ὅσοι ἔχουν λιγότερα δὲν πρέπει νὰ αἰσθάνονται πὼς εἶναι ἀδικημένοι καὶ νὰ νιώθουν πικρία ἢ φθόνο γιὰ ἐκείνους ποὺ τυχὸν ἔχουν περισσότερα. ῾Η διαφορὰ τῶν χαρισμάτων ἔχει σκοπὸ τὴ συνεργασία, τὴν ἀλληλοβοήθεια καὶ τὴν ἀλληλεξάρτηση. Οἱ μὲν βοηθοῦν τοὺς δὲ καὶ ὅλοι προσπαθοῦν νὰ ἀξιοποιήσουν τὰ χαρίσματά τους –ὅσα τοὺς ἔδωσε ὁ Θεὸς– κατὰ τὸν καλύτερο τρόπο, καὶ ἰδίως γιὰ τὴν ὠφέλεια ὅλων. ῾Ο πλούσιος λ.χ. σκορπίζει τὸν πλοῦτο του στοὺς φτωχούς. ῾Ο σοφὸς ἀξιοποιεῖ τὴ σοφία του γιὰ τὸ καλὸ ὅλων. Καὶ ὅλοι ἐργάζονται μὲ συναίσθηση καὶ εὐθύνη, γιὰ νὰ πολλαπλασιάσουν «τὸ τῆς χάριτος τάλαντον» (βλ. «᾿Ιδοὺ σοι τὸ τάλαντον ὁ δεσπότης ἐμπιστεύει, ψυχή μου...», Ὄρθρος Μ. Τρίτης).
᾿Επίλογος. ῍Ας μὴν κρύβουμε τὸ τάλαντο ποὺ μᾶς ἔδωσε ὁ Κύριος («Τοῦ κρύψαντος τὸ τάλαντον...», Ὄρθρος Μ. Τρίτης).
* * *
Σάλπισμα δραστηριότητος
«Ἔδωκε τάλαντα... ἑκάστῳ κατὰ τὴν ἰδίαν δύναμιν».
Προοίμιον: ῾Ο Χριστὸς μᾶς καλεῖ νὰ ἀξιοποιήσουμε καὶ νὰ αὐξήσουμε τὰ χαρίσματα ποὺ ἔδωσε στὸν καθένα μας καὶ νὰ γίνουμε ἐργατικοὶ καὶ δραστήριοι.
α. Νὰ γίνουμε χριστιανοί. Μὲ τὸ ἅγιο Βάπτισμα καὶ τὸ ἅγιο Χρῖσμα παίρνουμε τὴ χάρη τοῦ Χριστοῦ καὶ τὸ ὄνομα τοῦ «χριστιανοῦ». Χριόμαστε καὶ ὀνομαζόμαστε «χριστιανοί». Γιὰ νὰ γίνουμε ὅμως χριστιανοὶ χρειάζεται μεγάλη προσπάθεια. Χρειάζεται συστηματικὴ προσπάθεια γιὰ τὴν γνώση τοῦ θελήματος τοῦ Θεοῦ καὶ ἐξίσου οὐσιαστικὴ προσπάθεια γιὰ τὴν ἐφαρμογὴ τοῦ ἁγίου θελήματός του. Γι᾿ αὐτὸν ἀκριβῶς τὸ σκοπὸ πρέπει νὰ ἀξιοποιήσουμε τὸ χάρισμα τῆς θείας χάρης ποὺ μᾶς ἔδωσε ὁ Θεός.
β. Νὰ γίνουμε χρήσιμοι στὴν κοινωνία. Οὐδεὶς χριστιανὸς δικαιολογεῖται νὰ παραμένει ἀνενεργὸς καὶ ἄχρηστος στὸ περιθώριο τῆς κοινωνικῆς ζωῆς. Δὲν ἀρκεῖ ἡ ἔνοχη σιωπὴ ἢ ἡ εὔκολη κριτικὴ τῶν «κακῶν» τῆς κοινωνικῆς ζωῆς. Οὔτε ἐπίσης μπορεῖ νὰ σταθεῖ ἡ ὑπεκφυγὴ «ἐγὼ δὲν βλάπτω κανέναν». Δὲν εἶναι σωστὸ νὰ λέει ὁ χριστιανὸς τὸ τοῦ Φαρισαίου· «οὐκ εἰμὶ ὥσπερ οἱ λοιποὶ τῶν ἀνθρώπων, ἅρπαγες, ἄδικοι, μοιχοί», ὅταν εἶναι ἔνοχος γιὰ ἔλλειψη ἀγάπης καὶ καλῶν ἔργων. (παραδείγματα)
᾿Επίλογος. ῾Η ἐργατικότητα καὶ ἡ δραστηριότητα εἶναι χαρακτηριστικὸ τοῦ χριστιανισμοῦ. Σὲ ἄλλα θρησκεύματα βλέπομε νὰ κηρύσσεται ἡ ἀδράνεια, ἡ ἀπραξία καὶ ἡ ἀπάθεια. ῾Ο Χριστός, ὁ Θεάνθρωπος Κύριος, ὑπῆρξεν ὑπόδειγμα δραστηριότητος καὶ ἐργατικότητος. Καὶ γιὰ τὸν στόχο τῆς χριστιανικῆς ζωῆς, τὴν κατάκτηση τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ, διεκήρυξε πὼς χρειάζεται «βία», δηλαδὴ ἰσχυρὴ προσπάθεια· «῾Η βασιλεία τῶν οὐρανῶν βιάζεται καὶ βιασταὶ ἁρπάζουσιν αὐτήν» (Ματθ. 11:12).
Μητροπολίτης ᾿Αχελῴου Εὐθύμιος (†2019)
Πρβλ. Εὐθυμίου Κ. Στύλιου, μητροπολίτου ᾿Αχελῴου, «Λόγος ζωῆς» (ὀρθόδοξο κηρυγματικὸ θεματολόγιο), ᾿Αθήνα 2001.