Σεπτεμβρίου 14, ῞Υψωσις τοῦ Σταυροῦ
Τὸ μέτρον τῆς ἀγάπης
Σεπτεμβρίου 14, ῞Υψωσις τοῦ Σταυροῦ
«Οὕτως ἡγάπησεν ὁ Θεὸς τὸν κόσμον».
Προοίμιον. Λίγη ἡ ἀγάπη μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων. Πόση ἄραγε ἀγάπη νὰ ἔχει ὁ Θεός; ῾Υπάρχει τρόπος καὶ μέτρο νὰ μετρήσουμε τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ; ῾Υπάρχει. Εἶναι ὁ σταυρὸς τοῦ Χριστοῦ!
α. «Δι᾿ ἡμᾶς τοὺς ἀνθρώπους». ῾Ο ἀπόστολος Παῦλος λέγει ὅτι ἀπόδειξη ἀγάπης εἶναι νὰ δεχθεῖ κάποιος νὰ πεθάνει ἀντὶ ἑνὸς ἀθώου καὶ δικαίου ἀνθρώπου. ῾Ο Χριστὸς ὅμως ἔδειξε ἀσύγκριτα πιὸ μεγάλη ἀγάπη, διότι δέχθηκε ἑκούσια νὰ πεθάνει γιὰ χάρη τῶν ἀσεβῶν καὶ τῶν ἁμαρτωλῶν ἀνθρώπων (Ρωμ. 5:6-8· βλ. καὶ Α΄ Πέτρ. 3:18). ῾Ο Χριστὸς ἦταν δίκαιος, ἀθῶος καὶ ἀναμάρτητος. Κι ὅμως δέχθηκε εὐχαρίστως νὰ πεθάνει γιὰ τὴ σωτηρία τῶν ἁμαρτωλῶν ἀνθρώπων.
β. «Τῷ Θεῷ προσήγαγεν». ῾Ο ἄνθρωπος ἔφυγε μακριὰ ἀπὸ τὸν Θεὸ καὶ διέκοψε τὶς σχέσεις του μαζί του. Μεταξὺ Θεοῦ καὶ ἀνθρώπου ἄνοιξε «χάσμα μέγα» (Λκ. 16:26). Κανείς, οὔτε ἄνθρωπος οὔτε ἄγγελος, δὲν μποροῦσε νὰ γεφυρώσει τὸ «χάσμα» αὐτὸ καὶ νὰ ἑνώσει ξανὰ τὰ δύο «διεστῶτα μέρη». Τὸ κατόρθωμα αὐτὸ τὸ ἐπιτέλεσε ὁ Χριστὸς διὰ τοῦ σταυροῦ. «῞Απλωσε τὶς δύο του παλάμες πάνω στὸ σταυρὸ» καὶ ἔγινε ὁ συμφιλιωτὴς τοῦ ἀνθρώπου μὲ τὸν Θεό. ῾Ο σταυρὸς τοῦ Χριστοῦ ἔγινε ἡ γέφυρα ποὺ ἕνωσε ξανὰ τὸν ἄνθρωπο μὲ τὸν Θεό.
γ. «Οἱ μακράν ἐγγύς». Οἱ ἄνθρωποι μετὰ τὴν ἀπομάκρυνσή τους ἀπὸ τὸν Παράδεισο, διαιρέθηκαν καὶ χωρίσθηκαν καὶ μεταξύ τους. Στὸ σῶμα τῆς ἀνθρωπότητος μπῆκε τὸ μικρόβιο τοῦ μίσους, τῆς ἔχθρας, τῆς σύγκρουσης καὶ τῆς διάσπασης. ῾Υπῆρξαν μερικοὶ πολέμαρχοι ποὺ ἐπεδίωξαν νὰ ἑνώσουν τὴν ἀνθρωπότητα. ῾Ωστόσο δὲν τὸ κατόρθωσαν. Τὴν ἑνότητα μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων ἀποκατέστησε ὁ σταυρὸς τοῦ Χριστοῦ. ῾Ο Χριστὸς διὰ τοῦ σταυροῦ του ἔγινε ὁ μεγάλος εἰρηνοποιὸς τῶν ἀνθρώπων. Γιὰ τὴν ἑνότητα αὐτὴ ὁ ἀπόστολος Παῦλος γράφει· «῾Υμεῖς δὲ ἐν Χριστῷ ᾿Ιησοῦ οἱ ποτὲ ὄντες μακρὰν ἐγγὺς ἐγενήθητε ἐν τῷ αἵματι αὐτοῦ. Αὐτὸς γὰρ ἐστὶν ἡ εἰρήνη ἡμῶν, ὁ ποιήσας ἀμφότερα ἓν καὶ τὸ μεσότοιχον τοῦ φραγμοῦ λύσας» (Εφεσ. 2:13-14 καὶ 16-17).
᾿Επίλογος. ῾Ο σταυρὸς εἶναι τὸ μέτρον τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ πρὸς ἡμᾶς τοὺς ἀνθρώπους. Ποιό εἶναι τὸ μέτρο τῆς δικῆς μας ἀγάπης πρὸς τὸν Χριστό; ᾿Ασφαλῶς ἡ ζῶσα, θερμὴ καὶ σταθερὴ πίστη καὶ ἀφοσίωση στὸ πρόσωπὸ του. ᾿Εὰν ἡ ἀγάπη ἔφερε τὸν Θεὸ κοντά μας, ἡ ἀγάπη εἶναι ἐκείνη ποὺ θὰ φέρει καὶ μᾶς κοντὰ στὸν Θεό.
(1959)
Τὸ σύμβολο τοῦ Σταυροῦ
«Οὕτως ὑψωθῆναι δεῖ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου».
Προοίμιον. ᾿Ενῶ οἱ ᾿Ιουδαῖοι βρίσκονταν ἀκόμη στὴν ἔρημο, κάποια μέρα φίδια φαρμακερὰ ἐμφανίσθηκαν στὸ στρατόπεδο καὶ ἄρχισαν νὰ δαγκώνουν καὶ νὰ σκορπίζουν τὸ θάνατο στοὺς ἀνθρώπους. Τότε μὲ ἐντολὴ τοῦ Θεοῦ ὁ Μωϋσῆς ἔφτιαξε ἕνα μεγάλο χάλκινο φίδι καὶ τὸ κρέμασε πάνω σ᾿ ἕνα ξύλο. ῞Οποιος κύτταζε τὸ χάλκινο ἐκεῖνο φίδι σωζόταν ἀπὸ βέβαιο θάνατο...
α. Τὸ ἀρχαῖο φίδι. Πρωταγωνιστικὸ ρόλο στὴν πτώση τοῦ ἀνθρώπου καὶ τὴν ἀπομάκρυνσή του ἀπὸ τὸν Παράδεισο ἔπαιξε ὁ διάβολος, ὁ ἐχθρὸς τοῦ ἀνθρώπου, μὲ τὴν μορφὴ φιδιοῦ. ᾿Αλλὰ τὸ «φίδι» αὐτὸ καὶ μετὰ τὴν πτώση συνέχισε νὰ θανατώνει τοὺς ἀνθρώπους καὶ ψυχικὰ καὶ σωματικά. ῾Ο Θεὸς ὅμως δὲν τοὺς ἄφησε ἀβοήθητους. Ἔστειλε τὸν Υἱόν του καὶ τοὺς ἔσωσε μὲ τὸν ἴδιο τρόπο μὲ τὸν ὁποῖο ἔσωσε παλαιὰ στὴν ἔρημο τοὺς ῾Εβραίους ἀπὸ τὰ θανατηφόρα φίδια. ῾Ο Χριστὸς ἀνέβηκε ἐπάνω στὸ ξύλο τοῦ σταυροῦ καὶ ἐκεῖ θανάτωσε τὸ ἀρχαῖο φίδι, τὸν διάβολο. ῞Οποιος τώρα κυττάζει τὸ ξύλο τοῦ σταυροῦ μὲ πίστη, ὄχι μόνο γλυτώνει ἀπὸ τὰ θανατηφόρα δήγματα τοῦ ἀρχαίου φιδιοῦ, τὸ ὁποῖο εἶναι σχεδὸν νεκρό, ἀλλὰ καὶ νικάει ὁριστικὰ τὸν θάνατο. Ζεῖ αἰώνια.
β. Τὰ σύγχρονα φίδια. Στὶς πόλεις ὅπου ζοῦν σήμερα οἱ ἄνθρωποι δὲν ὑπάρχουν φίδια πραγματικά. ῾Υπάρχουν ὅμως τὰ συμβολικὰ «φίδια», μὲ τὰ ὁποῖα τὸ ἀρχαῖο φίδι, ὁ διάβολος, προσπαθεῖ νὰ θανατώσει τοὺς ἀνθρώπους· εἶναι τὸ ψέμα, ἡ ἀπάτη, ἡ συκοφαντία, ἡ ἀδικία, ἡ ἐκμετάλλευση, ἡ βία καὶ τὸ ἔγκλημα... Πολλὰ εἶναι τὰ ἀνυποψίαστα θύματα τοῦ διαβόλου καὶ σήμερα. Γιὰ τοὺς πιστοὺς ὅμως ὑπάρχει τὸ ἀντίδοτο, ὁ σταυρὸς τοῦ Χριστοῦ. ῞Οποιος καταφεύγει μὲ πίστη στὸν σταυρὸ τοῦ Χριστοῦ ὄχι μόνο γλυτώνει ἀπὸ τὰ θανατηφόρα δήγματα τῶν «φιδιῶν», ἀλλὰ καὶ καὶ νικάει ὁριστικὰ τὸ θάνατο.
᾿Επίλογος. Στὶς μέρες μας πολλὰ σύμβολα ὑψώνονται στὸν ὁρίζοντα, ὅπως λ.χ. τὸ χρῆμα, ἡ μηχανή, τὸ φαγητό, τὸ ποτό, τὸ τσιγάρο κλπ. καὶ ὑπόσχονται τὴ ζωή, τὴ χαρὰ καὶ τὴν εὐτυχία. ῾Η ἀλήθεια ὅμως εἶναι διαφορετικὴ καὶ πολλοὶ δὲν θέλουν νὰ τὸ πιστέψουν· ὅτι κανένα ἀπὸ τὰ σύμβολα αὐτὰ δὲν σώζουν τὸν ἄνθρωπο, μᾶλλον τὸν ὑποδουλώνουν καὶ τὸν καταστρέφουν ψυχικὰ καὶ σωματικά. Τὸ σύμβολο τοῦ σταυροῦ ἦταν καὶ παραμένει ἡ μοναδικὴ πηγὴ καὶ δύναμη σωτηρίας γιὰ τὸν κάθε ἄνθρωπο.
(1958)
Μητροπολίτης ᾿Αχελῴου Εὐθύμιος (†2019)
Πρβλ. Εὐθυμίου Κ. Στύλιου, μητροπολίτου ᾿Αχελῴου, «Λόγος ζωῆς» (ὀρθόδοξο κηρυγματικὸ θεματολόγιο), ᾿Αθήνα 2001.