᾿Ιουλίου 27, ἁγίου Παντελεήμονος

Τὰ ὅρια τῆς ἐπιστήμης

27 ᾿Ιουλίου, ἁγίου Παντελεήμονος

 

«῾Ο ἰαμάτων τὴν χάριν δεδεγμένος».

Προοίμιον. ῾Ο ἅγιος Παντελεήμων ἦταν χριστιανὸς γιατρός. ῾Ωστόσο τοὺς ἀνθρώπους τοὺς εὐεργετοῦσε περισσότερο ὡς χριστιανὸς παρὰ ὡς ἰατρός.

α. ᾿Επιστήμων καὶ χριστιανός. ῾Ο Παντολέων, ὅπως λεγόταν προηγουμένως, ἦταν γιατρός, ὅπως καὶ ἄλλοι σύγχρονοί του. Οἱ γιατροὶ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης κατεῖχαν ἀσφαλῶς ἀρκετὲς γνώσεις ἰατρικῆς καὶ φαρμακευτικῆς καὶ κατὰ τὸ μέτρο τῶν ἰατρικῶν γνώσεών τους ἦσαν σὲ θέση νὰ βοηθοῦν τοὺς ἀρρώστους καὶ νὰ θεραπεύουν ὁρισμένες ἀσθένειες. ῞Οταν ὅμως ὁ Παντολέων ἔγινε χριστιανός, ἀνακάλυψε ὅτι μὲ τὴ χάρη τοῦ Χριστοῦ μποροῦσε νὰ ἐπιτελέσει ἀκόμη καὶ θαύματα. Ἔτσι μὲ τὴν ἐπίκληση τοῦ ὀνόματος τοῦ Χριστοῦ θεράπευσε ἁκόμη καὶ τυφλό, τὸν ὁποῖο οὔτε ὁ ἴδιος οὔτε οἱ ἄλλοι συνάδελφοί του μπόρεσαν νὰ τὸν θεραπεύσουν προηγουμένως. Τὸ θαῦμα αὐτὸ ἐνίσχυσε τὸν ἅγιον στὴν πίστη καὶ συνετέλεσε στὴν ἀποφασιστική του ἀφιέρωση στὸν Χριστὸ καὶ τὴ θεραπεία τῶν ἀσθενῶν.

β. Τὰ ὅρια τῆς ἐπιστήμης. Σήμερα ἡ ἰατρικὴ καὶ ὅλες οἱ ἐπιστῆμες ἔχουν προοδεύσει πολύ. ῾Η ἰατρικὴ καὶ φαρμακευτικὴ περίθαλψη ἔχουν βελτιωθεῖ καὶ πολὺς κόσμος βοηθεῖται σὲ θέματα ὑγείας καὶ θεραπείας. ῾Ωστόσο ἡ ἰατρικὴ ὅπως καὶ οἱ ἄλλες ἐπιστῆμες ἔχουν τὰ ὅριά τους. Οἱ ἴδιοι οἱ γιατροὶ γνωρίζουν τὰ ὅρια αὐτά, καὶ ὅταν τὰ ἐγγίζουν, σηκώνουν τὰ χέρια ψηλὰ λέγοντας· «Δὲν μποροῦμε πιὰ νὰ κάνουμε τίποτε»! Κι ἐδῶ εἶναι τὸ θαυμαστό. ᾿Εκεῖ ποὺ τελειώνει ἡ ἐπιστήμη, ἀρχίζει ἡ περιοχὴ τῆς πίστεως, τῆς πίστεως τῶν ἀσθενῶν καὶ τῆς πίστεως τῶν ἰατρῶν. ᾿Εκεῖ ποὺ τελειώνει ἡ ἐπιστήμη, ἀρχίζει ἡ περιοχὴ τοῦ θαύματος, τὸ ὁποῖο ἐπιτελεῖ ἡ παντοδύναμη χάρη τοῦ Χριστοῦ καὶ τῶν ἁγίων. ῾Ο ἴδιος ὁ Κύριος εἶπε· «Παρ᾿ ἀνθρώποις τοῦτο ἀδύνατον ἐστί, παρὰ δὲ Θεῷ πάντα δυνατὰ ἐστί» (Ματθ. 19:26, πρβλ. καὶ Λκ. 18:27).

᾿Επίλογος. ῾Η ἰατρικὴ ἐπιστήμη προόδευσε καὶ θὰ προοδεύσει ἀκόμη περισσότερο. Οἱ ἄνθρωποι ποὺ καταφεύγουν στοὺς γιατρούς, τὶς κλινικὲς καὶ τὰ νοσοκομεῖα θὰ βρίσκουν ὁλοένα καὶ μεγαλύτερη βοήθεια καὶ θεραπεία στὰ ζητήματα τῆς ὑγείας. ῞Ομως τόσο γιὰ τὴν ἰατρικὴ ὅσο καὶ γιὰ τὶς ἄλλες ἐπιστῆμες θὰ ὑπάρχουν πάντοτε ὅρια ἀνυπέρβλητα. Καὶ τοῦτο, διότι ἡ ἐπιστήμη ὡς ἀνθρώπινο ἐπίτευγμα ἔχει τὰ φυσικὰ ὅριά της. ῎Ηδη ὑπάρχουν περιπτώσεις, ὅπως ὁ καρκίνος, τὸ ἔϊτζ κλπ., στὶς ὁποῖες ἡ σύγχρονη ἰατρικὴ δὲν μπορεῖ νὰ ἐνεργήσει ἀποτελεσματικά. Οἱ χριστιανοὶ ὅμως, τόσο οἱ ἰατροὶ ὅσο καὶ οἱ πάσχοντες, ἔχουν τὸ προνόμιο τῆς ὑπέρβασης τῶν ὁρίων διὰ τῆς πίστεως. Διότι, ὅπως βεβαίωσε ὁ Χριστός, «πάντα δυνατὰ τῷ πιστεύοντι».

(*1999)

 

Μητροπολίτης ᾿Αχελῴου Εὐθύμιος (†2019)

Πρβλ. Εὐθυμίου Κ. Στύλιου, μητροπολίτου ᾿Αχελῴου, «Λόγος ζωῆς» (ὀρθόδοξο κηρυγματικὸ θεματολόγιο), ᾿Αθήνα 2001.