᾿Απόστολος Κυρ. ἁγ. Πάντων, «Δεινοπαθήματα πιστῶν»

Τὰ δεινοπαθήματα τῶν πιστῶν

Α΄ Κυρ Ἐπιστολῶν, ἁγ. Πάντων (῾Εβ 11,33-40· 12,1-2)

Σοφὰ ὅρισε ἡ ἐκκλησία τὴν Κυριακὴ τῶν ἁγίων πάντων ν᾿ ἀκούγεται ἡ ἀποστολικὴ περικοπὴ ἀπὸ τὴν πρὸς Ἑβραίους Ἐπιστολὴ τοῦ ἀποστόλου Παύλου, στὴν ὁποία ὁ θεόπνευστος συγγραφεύς της ἀναφέρεται μὲ πειστικότητα σὲ μεγάλης πίστεως ἄνδρες τῆς ἱστορίας τοῦ Ἰσραήλ, ποὺ ὑπέστησαν τὰ πάνδεινα, ἀλλὰ δὲν πρόδωσαν τὴν πίστη τους στὸ Θεό. Τὴν ἔβαλαν πιὸ πάνω ἀπ᾿ ὅλα τὰ ἐπίγεια θέλγητρα.

Τοὺς ἄντρες αὐτοὺς ὁ Παῦλος τοὺς ἐγκωμιάζει γιὰ τὴν ἐμμονή τους στὴν πίστη, τὴν ἀφοσίωση στὸ Θεό, καὶ τὴν αὐτοθυσία τους. Τοὺς ἀποδίδει τὸ δίκαιο ἔπαινο, καὶ τοὺς παρουσιάζει κερδισμένους, διότι θὰ δεχτοῦν ἀπὸ τὸ Θεὸ ὡς ἀνταμοιβὴ τὴν αἰώνια δόξα. Τοὺς προβάλλει τέλος καὶ ὡς πρότυπα κάθε πιστοῦ, ποὺ ἀντιμετωπίζει δοκιμασίες καὶ πειρασμούς.

Ὁ Ἀπόστολος ἄλλους ἀπ’ αὐτοὺς τοὺς ἀναφέρει ὀνομαστικῶς καὶ ἄλλους δὲν τοὺς κατονομάζει μέν, ἀλλὰ τοὺς ζωγραφίζει μὲ τὰ κατορθώματά τους. Μὲ σύμβουλο τὸν διακεκριμένο κήρυκα Νικηφόρο Θεοτόκη θ᾿ ἀποκαλύψουμε μερικὰ τέτοια ὀνόματα, ἀπὸ ὅσα περιλαμβάνει ἡ περικοπή μας.

Ἱστορεῖ λοιπὸν ὁ Παῦλος ὅτι κάποιοι μὲ τὴν κραταιὰ πίστη τους στὸ Θεὸ καταπολέμησαν βασίλεια (33). Προφανῶς ἐννοεῖ τὸν Ἀβραάμ, ποὺ κατέκοψε τοὺς πέντε βασιλεῖς καὶ ἐλευθέρωσε τὸν ἀνεψιό του Λωτ (Γεν 14), τὸ Μωϋσῆ, ποὺ νίκησε τοὺς Αἰγυπτίους, τοὺς Ἀμαληκῖτες, τοὺς Χαναναίους, τοὺς Ἀμορραίους, καὶ τοὺς ἄλλους λαούς (Αρ 21). Ἐννοεῖ ἐπίσης τὸν Ἰησοῦ τοῦ Ναυή, ποὺ ὑπέταξε τὸν βασιλιᾶ τῆς ᾿Ιεριχώ (Ιη 6).

Κυβέρνησαν μὲ δικαιοσύνη (33). Δίκαιους κυβερνῆτες τοῦ Ἰσραὴλ ἐννοεῖ τοὺς κριτὰς Δεββώρα Βαρὰκ Γεδεὼν Ἰεφθάε Σαμουήλ. Ὅλοι αὐτοί, ὑποστηρίζοντας τὸ δίκαιο καὶ καταδικάζοντας τὸ ἄδικο, παρουσιάστηκαν ἀρεστοὶ κυβερνῆτες στὸ λαὸ καὶ στὸ Θεό.

Πέτυχαν ὑποσχέσεις τοῦ Θεοῦ (33). Ὁ Ἀβραὰμ πέτυχε τὴν ὑπόσχεση τοῦ Θεοῦ ὅτι θὰ τοῦ δώσει ἀπογόνους (Γεν 15). Ὁ Θεὸς μέσῳ τῆς προφήτιδος Δεββώρας ὑποσχέθηκε στὸν Βαρὰκ νίκη κατὰ τοῦ πανίσχυρου Χαναναίου στρατηγοῦ Σισάρα, ποὺ γιὰ 20 χρόνια ἐνοχλοῦσε τὸν Ἰσραήλ, καὶ τελικὰ τὰ στρατεύματα τοῦ Σισάρα ὑπέστησαν πανωλεθρία, ἐνῷ ἔχασε καὶ ὁ ἴδιος τὴ ζωή του (Κρ 4:2-16).

Ἔφραξαν στόματα λεόντων (33). Ὁ Σαμψών (Κρ 14:5-6), ὁ Δαυΐδ (Α΄ Βα 17:35-36), ὁ Δανιὴλ (Δα 6:22) ἔχουν συγκινητικὲς ἱστορίες μὲ ἀρκοῦδες καὶ λιοντάρια, ποὺ μὲ τὴ δύναμη τῆς πίστεως τὰ νίκησαν.

Ἔσβησαν τὴ δύναμη τῆς φωτιᾶς (34). Οἱ Τρεῖς Παῖδες παρέμειναν ἄκαυστοι στὸ καμίνι τοῦ Ναβουχοδονόσορ (Δαν 3:19-22).

Γλίτωσαν ἀπὸ τὴν κόψη τοῦ μαχαιριοῦ (34). Ὁ Δαυῒδ γλίτωσε ἀπὸ τὸ μαχαῖρι τοῦ Σαούλ. Ὁ Ἠλίας ἀπὸ τὸ μαχαῖρι τῆς Ἰεζάβελ.

Βγῆκαν πιὸ δυνατοὶ ἀπὸ τὶς ἀσθένειές τους (34). Ὁ Ἰὼβ ἐνδυναμώθηκε ἀπὸ τὴν ἀρρώστια του.

Ἀποδείχτηκαν ἰσχυροὶ στὸν πόλεμο (34). Ὁ Μωϋσῆς, ὁ Δαυΐδ, ὁ Ἰησοῦς τοῦ Ναυὴ καὶ ἄλλοι ἀποδείχτηκαν δυνατοὶ καὶ συχνὰ ἔσπασαν μέτωπα καὶ ἀνάγκασαν πολεμικὲς παρατάξεις ἐχθρικῶν λαῶν σὲ ὀπισθοχώρηση.

Κάποιες γυναῖκες πῆραν πίσω τοὺς νεκρούς των μὲ ἀνάσταση (35). Ὁ προφήτης Ἠλίας μὲ τὴν προσευχή του ἔδωσε πίσω στὴ χήρα τὸ γιό της, ποὺ εἶχε πεθάνει (Γ΄ Βασ 17).

Ἄλλοι τυμπανίστηκαν καὶ δὲν δέχτηκαν ν’ ἀρνηθοῦν τὴν πίστη τους καὶ νὰ σωθοῦν ἀπὸ τὸ μαρτύριο, γιὰ νὰ πετύχουν καλύτερη ἀνάσταση (35). Οἱ Μακκαβαῖοι καρφώθηκαν στὸ τύμπανο (= ξύλο, σανίδα) καὶ πέθαναν μὲ μαρτυρικὸ θάνατο, ἀλλὰ δὲν νικήθηκαν. Ἄφησαν αἰώνιο παράδειγμα ἀφοσιώσεως στὸ Θεό. Τύμπανο ἦταν μία χοντρὴ σανίδα. Πάνω σ’ αὐτὴν ξάπλωναν καὶ ἀκινητοποιοῦσαν τὸ θανατοποινίτη μὲ καρφιὰ διαφόρων σχημάτων καὶ μεγεθῶν, ποὺ τὰ περνοῦσαν στὸ λαιμὸ σὰν περιλαίμια, στὰ χέρια σὰν περικάρπια, καὶ στὰ πόδια σὰν περισφύρια. Ἡ σανίδα ἀφηνόταν στὴ γῆ ὁριζόντια ἢ μπηζόταν κατακόρυφη στὸ χῶμα. Μερικὲς φορὲς ἀντὶ γιὰ καρφιὰ χρησιμοποιοῦσαν σχοινιά. Τὸ εἶδος αὐτὸ τῆς θανατώσεως ἔμοιαζε μὲ τὴ σταύρωση, ἰδίως ὅταν γινόταν μὲ δυὸ σανίδες, μία κατακόρυφη γιὰ τὰ πόδια καὶ τὸ σῶμα καὶ μία ὁριζόντια γιὰ τὰ χέρια (Κ. Σιαμάκη, «Σύντομο Λεξικὸ Καινῆς Διαθήκης»).

Ἄλλοι δοκίμασαν τὴν πικρία τῆς εἰρωνείας (36). Τὸν προφήτη Ἐλισαῖο τὸν εἰρωνεύτηκαν τὰ ἀγυρτόπαιδα λέγοντάς του «φαλακρέ, φαλακρέ» (Δ΄ Βασ 2:23).

Λιθοβολήθηκαν (37). Ὁ ἀθῷος Ναβουθαὶ λιθοβολήθηκε ἀπὸ τὸν ἅρπαγα Ἀχαάβ (Γ΄ Βασ 20). Ὁμοίως μὲ διαταγὴ τοῦ βασιλιᾶ Ἰωὰς λιθοβολήθηκε κι ὁ Ἀζαρίας ὁ γιὸς τοῦ Ἰωδαέ, ἐπειδὴ ἤλεγξε συγκεκριμένες ἁμαρτίες τοῦ λαοῦ (Β΄ Παρ 24:21).

Πριονίστηκαν (37). Κάποιοι πριονίστηκαν.

Δοκίμασαν πολλοὺς πειρασμούς (37). Ὁ Ἰὼβ δοκίμασε μεγάλη δοκιμασία χάνοντας τὰ παιδιά του καὶ τὰ ὑπάρχοντά του. Ὁ Ἀβραὰμ ὁμοίως δοκιμάστηκε ἀπὸ ἀβάσταχτο πειρασμό, ὅταν ὁ Θεὸς τοῦ εἶπε νὰ θυσιάσει τὸ γιό του Ἰσαάκ (Γεν 22). Ὁ Ἰωνᾶς πέρασε τρεῖς μέρες καὶ τρεῖς νύχτες μέσα στὴν κοιλιὰ τοῦ κήτους (Ιωνα 2:1).

Ἀποκεφαλίστηκαν μὲ μαχαῖρι (37). Ὁ Πρόδρομος ἀποκεφαλίστηκε (Μρ 6:28). Τὸ ἴδιο κι ὁ Ἰάκωβος ὁ γιὸς τοῦ Ζεβεδαίου (Πρξ 12:2).

Γύριζαν παντοῦ φορώντας ἀντὶ γιὰ ῥοῦχα δέρματα ζῴων (37). Ὁ προφήτης Ἠλίας κι ὁ διάδοχός του Ἐλισαῖος φοροῦσαν δέρματα προβάτων καὶ γιδιῶν (Γ΄ Βασ 19:13· Δ΄ Βασ 2:14). Ὁ Ἰωάννης ὁ πρόδρομος φοροῦσε προφανῶς δέρμα καμήλας (Μτθ 3:4).

Στερούμενοι θλιβόμενοι κακοπαθοῦντες (37). Ὁ Ἠλίας περιπλανιόταν σὲ ἐρήμους μὲ στερήσεις, κακουχίες, θλίψεις.

Περιπλανιόνταν στὶς ἐρήμους καὶ στὰ βουνὰ καὶ στὶς σπηλιὲς καὶ στὶς τρῦπες τῆς γῆς (38). Ὁ οἰκονόμος τοῦ Ἀχαὰβ Ἀβδιοὺ ἔκρυψε 100 προφῆτες μέσα σὲ σπηλιά, ὅπου ζοῦσαν, γιὰ νὰ γλιτώσουν ἀπὸ τὴν ὀργὴ τῆς φονικῆς Ἰεζάβελ. Ὁ ἴδιος ὁ Ἀβδιοὺ τοὺς συντηροῦσε κρυφὰ μὲ ψωμὶ καὶ μὲ νερό (Γ΄ Βασ 18:4).

Κι ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι τῆς πίστεως, λέει ὁ ἀπόστολος, ἂν καὶ δέχτηκαν ἐγκώμια γιὰ τὴν πίστη τους, δὲν ἀπόλαυσαν ἀκόμη τὴν ὑπόσχεση τῆς αἰώνιας ζωῆς, διότι ὁ Θεὸς προβλέποντας γιὰ μᾶς κάτι καλύτερο, δὲν θέλησε νὰ λάβουν τὴν πλήρη σωτηρία τους χωρὶς ἐμᾶς, γιὰ νὰ τὴ λάβουμε ὅλοι μαζί (39-40).

Λοιπόν, συμπεραίνει ὁ Παῦλος, ἔχοντας ὅλους αὐτοὺς τοὺς μάρτυρες ὡς παράδειγμα πίστεως, δὲν ἀπομένει παρὰ ν’ ἀκολουθήσουμε κι ἐμεῖς. Ἀξίζει. Ἀφήνοντας κατὰ μέρος τὴν ὑπερηφάνεια, καὶ γενικότερα τὴν ἁμαρτία ποὺ εὔκολα μᾶς τυλίγει, λέει, ἂς τρέχουμε τὸν ἀγῶνα ποὺ εἶναι μπροστά μας, προσκολλώντας τὸ βλέμμα μας στὸν ἀρχηγὸ τῆς πίστεως καὶ συντελεστὴ τῆς τελειότητός μας Ἰησοῦ Χριστό, ποὺ ὄχι μόνο δὲν ἀπογοητεύει, ἀλλὰ καὶ ἀμείβει μὲ αἰώνιες ἀμοιβές (12,1-2).

Θαυμάζει κανεὶς τὴ μετριοφροσύνη τοῦ ἀποστόλου Παύλου, ὁ ὁποῖος ἀποφεύγει ἐδῶ νὰ μιλήσει γιὰ τὴ δική του πίστη, χάριν τῆς ὁποίας μπορεῖ νὰ πεῖ κανεὶς χωρὶς ὑπερβολὴ ὅτι πέρασε τόσες δοκιμασίες, ὅσες δὲν πέρασαν ὅλοι μαζὶ αὐτοὶ ποὺ ἀνέφερε ὁ ἴδιος πιὸ πάνω. Ἂς μᾶς συγχωρήσει ἡ ἀγάπη του ποὺ θὰ τὶς ἀναφέρουμε ἐμεῖς ἐδῶ. Ὁ Παῦλος ὑποβλήθηκε σὲ κόπους περισσότερους ἀπὸ ὅ,τι θὰ περίμενε κανείς. Δέχτηκε ὑπερβολικὰ χτυπήματα στὸ σῶμα του. Ρίχτηκε στὶς φυλακὲς περισσότερο ἀπὸ κάθε ἄλλον. Ἐκτέθηκε σὲ θανατηφόρους κινδύνους πολλὲς φορές. Μαστιγώθηκε πέντε φορὲς μὲ 39 μαστιγώματα τὴν κάθε φορά. Χτυπήθηκε τρεῖς φορὲς ἀνελέητα μὲ ραβδιά (= γκλόμπ). Τρεῖς φορὲς βρέθηκε ναυαγὸς στὴ θάλασσα. Μιὰ φορὰ λιθοβολήθηκε. Ἕνα ἡμερόνυχτο ἔμεινε στὸ βυθὸ τῆς θάλασσας. Πεζοπορίες πολλὲς φορές. Κινδύνευσε ἀπὸ ποτάμια, ἀπὸ λῃστάς, ἀπὸ συμπατριῶτες του, ἀπὸ ἐθνικούς, ἀπὸ ψευδαδέλφους, στὴν πόλη, στὴν ἐρημιά, στὴ θάλασσα. Κήρυξε μὲ κόπους καὶ μόχθους, μὲ ἀγρυπνίες πολλὲς φορές, μὲ πεῖνα καὶ δίψα, μὲ νηστεῖες πολλὲς φορές, μὲ ψῦχος καὶ γυμνότητα (Β΄ Κορ 11:23-27).

Κι ὅλ’ αὐτὰ γιὰ τὸ Χριστό. ῞Ολ’ αὐτὰ τὸν ἔκαναν νὰ εἶναι αὐτὸς ποὺ εἶναι στὴ συνείδηση ἑκατομμυρίων ἀνθρώπων, ποὺ διάβασαν καὶ διαβάζουν τὶς περιπέτειές του καὶ θαύμασαν καὶ θαυμάζουν τὴν αὐτοθυσία του ἐδῶ καὶ δύο χιλιάδες χρόνια καὶ παίρνουν θάρρος γιὰ τὸ δικό τους ἀγῶνα. Ἔχει σημασία ἐπίσης ὅτι παρηγορεῖ τοὺς συμπατριῶτες του Χριστιανούς, ἐπειδὴ ὑπέστησαν διωγμοὺς καὶ δοκιμασίες γιὰ τὴν πίστη τους στὸ Χριστό. Δὲν τοὺς παρηγορεῖ ἕνας ποὺ δὲν διώχτηκε καὶ δὲν δοκιμάστηκε, ἕνας «ἀτσαλάκωτος», ἀλλ’ ἕνας πολυδοκιμασμένος καὶ ἔμπειρος. Γι’ αὐτὸ καὶ τὰ λόγια του καὶ οἱ συμβουλες του ἔχουν ἀντίκρισμα καὶ βάρος.

Ἀθανάσιος Γ. Σιαμάκης, ἀρχιμανδρίτης

Δημοσίευσι· 28/5/2010

http://www.symbole.gr/litlif/theho/leak/568-ekap