Εὐαγγέλιον 4ης Κυρ. Ματθαίου, «᾿Ενώπιον τοῦ Θεοῦ»
᾿Ενώπιον τοῦ Θεοῦ
Κυριακὴ 4η Ματθαίου, Εὐαγγέλιον Μτθ. 8:5-13
«Κύριε, οὐκ εἰμὶ ἱκανός...»
Προοίμιον. Τὰ στοιχεῖα ποὺ ρυθμίζουν συνήθως τὴ στάση τῶν ἀνθρώπων ἔναντι τοῦ Θεοῦ εἶναι ἡ ἄγνοια καὶ ὁ φόβος. ῾Η ἄγνοια καὶ ὁ φόβος ἦσαν τὰ στοιχεῖα ποὺ χαρακτήριζαν τὴ σχέση τῶν ἀνθρώπων μὲ τὸν Θεὸ στὴν προχριστιανικὴ ἐποχή. Ποιός ὅμως εἶναι ὁ σωστὸς τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖο ὁ ἄνθρωπος πρέπει νὰ προσεγγίζει τὸν Θεό;
α. Ποιός εἶναι ὁ Θεός. ῞Οταν κανεὶς συνειδητοποιεῖ μπροστὰ σὲ ποιόν βρίσκεται κάθε φορά, ρυθμίζει ἀναλόγως καὶ τὸν τρόπο τῆς ὁμιλίας του, τὸ ντύσιμό του, τὴ συμπεριφορά του. Προκειμένου ἑπομένως περὶ τοῦ Θεοῦ μοναδικὸς κανόνας εἶναι νὰ αἰσθάνεται ὁ ἄνθρωπος ὅτι βρίσκεται ἐνώπιόν του· ὅτι ὁ Θεὸς εἶναι ὁ «Κύριος», ὅπως εἶπε ὁ ἑκατόνταρχος. ῾Η συναίσθηση ὅτι βρίσκεσαι μπροστὰ στὸν Θεὸ θὰ σὲ διδάξει πῶς νὰ σταθεῖς, τί νὰ πεῖς καὶ πῶς νὰ πεῖς αὐτὸ ποὺ νιώθεις.
β. Ποιός εἶναι ὁ ἄνθρωπος. Τὸ δεύτερο στοιχεῖο τοῦ σωστοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖο πρέπει νὰ προσεγγίζουμε τὸν Θεὸ εἶναι ἡ συναίσθηση τῆς μηδαμινότητος καὶ τῆς ἁμαρτωλότητός μας. «Ποιός εἶμαι ἐγώ;» ῾Οποιοδήποτε ἀξίωμα καὶ ἂν ἔχεις, ὁποιαδήποτε κοινωνικὴ θέση καὶ ἂν ἔχεις, δὲν εἶσαι παρὰ ἕνας μικρὸς καὶ ἁμαρτωλὸς ἄνθρωπος. ῞Ενα μηδέν! ῞Ενα τίποτε! ῞Ενας «ἀχρεῖος δοῦλος», ὅπως εἶπεν ὁ Χριστός (Μτθ. 25:30). ῾Ο ἱερεὺς ὅταν λειτουργεῖ, ὁμολογεῖ ὅτι κανένας ἄνθρωπος δὲν εἶναι «ἄξιος» νὰ ἱερουργεῖ τὰ ἄχραντα μυστήρια. ῾Υπάρχει ἀγεφύρωτη ἀπόσταση ἀνάμεσα στὸν ἄκτιστο Θεὸ καὶ τὸν κτιστὸ ἄνθρωπο. ᾿Εκεῖνος εἶναι ὁ Δημιουργὸς καὶ Κτίστης, καὶ ὁ ἄνθρωπος εἶναι δημιούργημα καὶ κτίσμα τοῦ Θεοῦ. ῾Η φύση τοῦ Θεοῦ εἶναι ἄκτιστη καὶ ἀγέννητη. ῾Η φύση τοῦ ἀνθρώπου εἶναι κτιστή, φθαρτὴ καὶ θνητή. ῾Ο Θεὸς εἶναι ἅγιος καὶ ὁ ἄνθρωπος ἁμαρτωλός!
γ. ῎Οχι ὅμως ἀπώθηση, ἀλλὰ προσέγγιση. ῾Η συναίσθηση τῆς ἁγιότητος τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ ταυτόχρονη συναίσθηση τῆς ἁμαρτωλότητος τοῦ ἀνθρώπου δὲν πρέπει νὰ μᾶς ἀπωθεῖ καὶ νὰ μᾶς κρατάει μακριὰ ἀπὸ τὸν Θεό, ἀλλὰ νὰ μᾶς ὁδηγεῖ κοντά του. ῾Ο ἑκατόνταρχος, ἐνῶ αἰσθανόταν ὅτι δὲν εἶναι ἱκανὸς νὰ δεχθεῖ τὸν Χριστὸ στὸ σπίτι του, ἐν τούτοις προσῆλθε στὸν Κύριο καὶ τοῦ ζήτησε τὴ θεραπευτικὴ ἐπέμβασή του. Λένε μερικοί· «᾿Εγὼ εἶμαι ἁμαρτωλός. Πῶς νὰ πλησιάσω τὸν Θεό;» ῾Η ἀντίληψη αὐτὴ κατὰ τὸ ἥμισυ εἶναι σωστή· διότι ὁ ἄνθρωπος εἶναι πράγματι ἁμαρτωλός. Εἶναι ὅμως λάθος νὰ μένει ὁ ἄνθρωπος μακριὰ ἀπὸ τὸν Θεό, ἐπειδὴ εἶναι ἁμαρτωλός. ῾Ο Χριστὸς ἄλλωστε εἶπε πὼς ἦλθε γιὰ νὰ σώσει ὄχι τοὺς δικαίους, ἀλλὰ τοὺς ἁμαρτωλούς (Ματθ. 9:13).
᾿Επίλογος. ῾Η πιὸ σπουδαία προσευχὴ τῆς ᾿Εκκλησίας ἀποτελεῖται ἀπὸ δύο μόνο λέξεις· «Κύριε, ἐλέησον»! Μὲ τὶς δύο αὐτὲς λέξεις ἐκφράζομε ἀφ᾿ ἑνὸς τὴν συναίσθηση τῆς παντοδύναμης ἐξουσίας καὶ ἁγιότητος τοῦ Θεοῦ, καὶ ἀφ᾿ ἑτέρου τὴν ἁμαρτωλότητά μας. ᾿Απ᾿ αὐτὸ τὸ διπλὸ συναίσθημα ἐξαρτᾶται ἡ σωτηρία μας.
* * *
Τὰ προβλήματα τῆς οἰκογένειας καὶ ὁ Χριστός
«Κύριε, ὁ παῖς μου βέβληται ἐν τῇ οἰκίᾳ».
Προοίμιον. Κάθε οἰκογένεια ἔχει καὶ τὰ προβλήματά της. Τί μπορεῖ νὰ προσφέρει ὁ Χριστὸς γιὰ τὴν ἐπίλυση τῶν οἰκογενειακῶν προβλημάτων;
α. Τὸ πρόβλημα τοῦ πόνου. ῾Ο πόνος εἶναι κοινὸς κλῆρος ὅλων τῶν ἀνθρώπων, εἶναι σύμπτωμα τῆς ἀλλοτριωμένης μεταπτωτικῆς ἀνθρώπινης φύσης. ῞Οσοι πιστεύουν στὸν Χριστὸ δὲν ἐξαιροῦνται μὲν ἀπὸ τὸν κοινὸ αὐτὸ ἀνθρώπινο κλῆρο, ὡστόσο διαφέρουν ἀπὸ τοὺς μὴ πιστοὺς κατὰ τοῦτο· στὸ ὅτι ἡ πίστη στὸν Χριστὸ τοὺς δίνει τὴ δυνατότητα ν᾿ ἀντιμετωπίζουν τὸν πόνο μὲ ὑπομονὴ καὶ καρτερία. Βασικὰ ὁ πιστός, ὡς πρὸς τὸ πρόβλημα τοῦ πόνου, ἱκανοποιεῖται ἀπόλυτα ἀπὸ τὴν ὑπόσχεση τῆς Γραφῆς ὅτι «οὐκ ἐάσει (ἐπιτρέψει) ἡμᾶς ὁ Θεὸς πειρασθῆναι ὑπὲρ ὃ δυνάμεθα, ἀλλὰ ποιήσει σὺν τῷ πειρασμῷ καὶ τὴν ἔκβασιν (διέξοδο) τοῦ δύνασθαι ἡμᾶς ὑπενεγκεῖν» (Α΄ Κορ. 10:13).
β. Πρόβλημα ἑνότητος τῆς οἰκογένειας. Μερικὲς οἰκογένειες δὲν ἔχουν προβλήματα ὑγείας, ἀλλὰ χαλάρωση καὶ παράλυση τοῦ συζυγικοῦ δεσμοῦ καὶ τῆς οἰκογενειακῆς ἑνότητος. Οἱ πειρασμοὶ τῆς κοσμικῆς ζωῆς προκαλοῦν τὴν καχυποψία, τὴν γκρίνια καὶ τὴν ψυχρότητα μεταξὺ τῶν συζύγων καὶ τὴν ἀποκοπὴ τῶν παιδιῶν ἀπὸ τὴν οἰκογενειακὴ ἑστία. ῾Η πίστη στὸν Χριστὸ ἀφ᾿ ἑνὸς προλαμβάνει τέτοιες καταστάσεις, καὶ ἀφ᾿ ἑτέρου σφυρηλατεῖ τὴ συζυγικὴ ἑνότητα καὶ τὴν οἰκογενειακὴ συνοχή. ῾Ο Χριστὸς γίνεται ὁ μοναδικὸς συνδετικὸς κρίκος τῆς οἰκογένειας.
γ. Προβλήματα τῶν παιδιῶν. ῾Η πίστη τῶν γονέων εἶναι ἡ πρώτη καὶ βασικὴ προϋπόθεση γιὰ τὴν ἀντιμετώπιση καὶ λύση τῶν προβλημάτων τῶν παιδιῶν τους. Μία οἰκογένεια χωρὶς ἀρχὲς καὶ ἀξίες, χωρὶς πίστη στὸν Χριστό, ἀργὰ ἢ γρήγορα γίνεται ἑστία προβλημάτων γιὰ τὰ παιδιά. Μία οἰκογένεια ὅμως μὲ σοβαρὴ καὶ ὑπεύθυνη χριστιανικὴ πνευματικότητα καὶ ζωὴ γίνεται ὄαση, μέσα στὴν ὁποία τὰ παιδιὰ ἀναπτύσσονται ὁμαλά. Στὴν περίπτωση αὐτὴ τὰ παιδιὰ θὰ ἀπορρίπτουν εὔκολα ὁποιονδήποτε ἐξωοικογενειακὸ πειρασμὸ καὶ δὲν θὰ διακινδυνεύσουν ποτὲ νὰ χάσουν τὴν ὄαση τῆς οἰκογενειακῆς θαλπωρῆς.
᾿Επίλογος. ῾Η οἰκογένεια κατὰ τὸν ἱερὸ Χρυσόστομο εἶναι μιὰ «μικρὴ ᾿Εκκλησία». Τὴν ᾿Εκκλησία τὴν συγκροτεῖ καὶ τὴν ἑνώνει τὸ ῞Αγιον Πνεῦμα. Τὸ ἴδιο ἰσχύει καὶ γιὰ τὴ «μικρὴ ᾿Εκκλησία», τὴ χριστιανικὴ οἰκογένεια. Τὸ ῞Αγιον Πνεῦμα γίνεται ὁ συνεκτικός της παράγων, ὁ ὁποῖος ἐξασφαλίζει τὴν ἑνότητα, τὴν συνοχὴ καὶ τὴν λειτουργία της ὡς μοναδικῆς κοινωνικῆς ἑστίας.
Μητροπολίτης ᾿Αχελῴου Εὐθύμιος (†2019)
Πρβλ. Εὐθυμίου Κ. Στύλιου, μητροπολίτου ᾿Αχελῴου, «Λόγος ζωῆς» (ὀρθόδοξο κηρυγματικὸ θεματολόγιο), ᾿Αθήνα 2001.