Εὐαγγ. Κυρ. Σαμαρείτιδος, «Πνευματικὴ δίψα»
῾Η πνευματικὴ δίψα
Κυριακὴ τῆς Σαμαρείτιδος (Ιω. 4:5-42)
«Δός μοι τοῦτο τὸ ὕδωρ ἵνα μὴ διψῶ».
Προοίμιον. ῾Υπάρχει ἀσφαλῶς τὸ αἴσθημα τῆς δίψας. Διψᾶμε· πίνουμε νερὸ καὶ ξεδιψᾶμε· ὄχι ὅμως γιὰ πάντα. ῞Υστερα ἀπὸ λίγο καὶ πάλι διψᾶμε. Τὸ αἴσθημα τῆς δίψας εἶναι ἀνικανοποίητο. Δὲν εἶναι ὅμως μόνο αὐτὸ τὸ αἴσθημα ποὺ δὲν μποροῦμε νὰ τὸ ἱκανοποιήσουμε γιὰ πάντα. ῾Υπάρχει καὶ τὸ αἴσθημα τῆς πνευματικῆς δίψας.
α. ῾Η πνευματικὴ δίψα. ῾Ο ἄνθρωπος ἔχει πόθους· ποθεῖ, διψάει γιὰ ζωή, γιὰ χαρά, γιὰ ἐλευθερία, γιὰ δόξα, γιὰ δύναμη, γιὰ εἰρήνη καὶ ἀσφάλεια. ῞Ολους αὐτοὺς τοὺς πόθους τοὺς κλείνουμε στὸ βάθος τῆς ὑπάρξεώς μας. Εἶναι ἡ δίψα τῆς ψυχῆς μας! Κι ἐνῷ οἱ πόθοι αὐτοὶ εἶναι μεγάλοι, τὰ στήθη μας εἶναι μικρὰ καὶ δὲν τοὺς χωροῦν. ᾿Ενῷ ἡ δίψα εἶναι μεγάλη, τὸ δοχεῖο τῆς ὕπαρξής μας εἶναι μικρὸ καὶ ἀδειάζει γρήγορα... Σὰν τὴ Σαμαρείτισσα τρέχουμε ἀπὸ πηγὴ σὲ πηγὴ μὲ τὸ ἄντλημα τῆς ψυχῆς μας ἀδειανὸ κάθε φορά. Διψᾶμε! Κυττάξτε τὸν ἑαυτό σας, κυττάξτε τοὺς ἄλλους ποὺ τρέχουν στὸ δρόμο. Τρέχομε ὅλοι γιὰ νὰ ἱκανοποιήσουμε τοὺς πόθους μας, γιὰ νὰ σβήσουμε τὴ δίψα μας, καὶ δὲν τὸ πετυχαίνουμε.
β. Τὸ νερὸ ποὺ ξεδιψάει τὸν ἄνθρωπο. ῾Ο Χριστὸς ἦλθε γιὰ νὰ σβήσει ὄχι τὴ σωματική, ἀλλὰ τὴν πνευματικὴ δίψα τοῦ ἀνθρώπου· νὰ ἱκανοποιήσει τοὺς πόθους του. Καὶ τοῦτο τὸ πέτυχε μὲ τὸ «νερὸ» ποὺ μᾶς ἔφερε. ῞Ενα νερὸ ὄχι βέβαια γήϊνο, ἀλλὰ ἐπουράνιο. Ὄχι ἀπὸ ἐπίγεια πηγή, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν καρδιὰ τοῦ οὐράνιου Πατέρα μας. Καὶ τὸ «νερὸ» αὐτὸ εἶναι ἡ χάρη του, ἡ ἀγάπη του, τὸ ἔλεός του, ἡ ἀλήθεια του, μὲ ἕναν λόγο, ὁ ἴδιος ὁ Θεὸς! Τὸ «νερὸ» αὐτὸ ἱκανοποιεῖ ἀπόλυτα τὸν ἄνθρωπο, διότι ἡ ὕπαρξή του εἶναι πλασμένη νὰ ποθεῖ τὸν Δημιουργό της. Τὸ πουλὶ εἶναι πλασμένο γιὰ νὰ πετάει στὸν ἀέρα, τὸ ψάρι γιὰ νὰ κολυμπάει στὴ θάλασσα, καὶ ὁ ἄνθρωπος εἶναι πλασμένος γιὰ νὰ ποθεῖ τὸν Θεὸ (πρβλ. «᾿Ανήσυχη θἆναι ἡ ψυχή μας, Θεέ μου, μέχρις ὅτου ἔλθει καὶ ἀναπαυθεῖ σὲ σένα», ἱερὸς Αὐγουστῖνος).
᾿Επίλογος. Τί ἀπομένει νὰ κάνουμε; Διψασμένη Σαμαρείτισσα ἡ ὕπαρξή μας, μὲ τὸ ἄντλημα τῶν πόθων της ἀδειανό, νὰ πεῖ στὸν Κύριο: Δῶσ᾿ μου, Κύριε, τὴ χάρη σου, δῶσ᾿ μου τὸν αἰώνιο λόγο σου, δῶσ᾿ μου τὸν ἴδιο τὸν ἕαυτό σου. «Δός μοι, Κύριε, πιεῖν».
(1980)
᾿Ιδιότητες τοῦ ὕδατος τοῦ Χριστοῦ
«῝Ος ἂν πίῃ ἐκ τοῦ ὕδατος οὗ ἐγώ δώσω αὐτῷ, οὐ μὴ διψήσει εἰς τὸν αἰῶνα»
Προοίμιον. Tὸ νερὸ εἶναι βασικὸ στοιχεῖο γιὰ τὴ ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου. Τὸ νερὸ τρέφει, συντηρεῖ καὶ καθαρίζει τὸ σῶμα τοῦ ἀνθρώπου. ῾Υπάρχει ὅμως καὶ τὸ «ὕδωρ» τοῦ Χριστοῦ ποὺ συντηρεῖ, ἐνισχύει καὶ καθαρίζει τὸν ὅλον ἄνθρωπο, καὶ τὴν ψυχὴ καὶ τὸ σῶμα του.
α. Δροσίζει. Πόσο ἀνακουφίζει τὸν ὁδοιπόρο, τὸν θλιμμένο, τὸν ἄρρωστο ἕνα ποτήρι νερό. Διότι στὶς κρίσιμες στιγμές του ὁ ἄνθρωπος αἰσθάνεται μιὰ δυνατὴ φυσικὴ δίψα. Τὸ νερὸ ὅμως ποὺ δροσίζει, ἀνακουφίζει καὶ ζωογονεῖ περισσότερο τὶς θλιμμένες καὶ ταλαιπωρημένες ψυχὲς εἶναι τὸ «ὕδωρ» τοῦ λόγου τοῦ Χριστοῦ, ὁ ἴδιος ὁ Χριστὸς (παραδείγματα). Πόσοι πονεμένοι καὶ θλιμμένοι ἄνθρωποι δὲν βρῆκαν στὴν ῾Αγία Γραφή, σὲ ἕνα χριστιανικὸ βιβλίο, ὄχι ἁπλῶς ἕνα «ποτήρι», ἀλλὰ μιὰ πηγὴ «ὕδατος ζῶντος», ποὺ τοὺς παρηγόρησε καὶ ἀναζωογόνησε;
β. Καθαρίζει. Δὲν λερώνεται καὶ δὲν μολύνεται ὁ ἄνθρωπος μόνο στὸ σῶμα, ἀλλὰ καὶ στὴν ψυχὴ (παραδείγματα παράβασης τοῦ θείου θελήματος). ῞Οπως λοιπὸν γιὰ τὴν καθαριότητα τοῦ σώματος ὑπάρχει τὸ νερό, μὲ τὸ ὁποῖο καθαρίζεται, ἔτσι καὶ γιὰ τὴν ψυχή. ῾Υπάρχει τὸ «ὕδωρ τὸ ζῶν», ποὺ καθαρίζει τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὸν ρύπο τῆς κακίας καὶ ἁμαρτίας. ῾Οσονδήποτε καὶ ἂν κηλίδωσε ὁ ἄνθρωπος τὴν ψυχή του, ὁσεσδήποτε καὶ ὁποιεσδήπτε καὶ ἂν εἶναι οἱ ἁμαρτίες ποὺ τὸν ρυπαίνουν, τὸ νερὸ τῆς χάριτος καὶ τῆς συγγνώμης τοῦ Χριστοῦ τὸν καθαρίζει τελείως ἀπὸ κάθε κηλίδα ἢ ρύπο. «Δεῦτε διαλεχθῶμεν (νὰ συμφιλιωθοῦμε), λέγει Κύριος. καὶ ἐὰν ὧσιν αἱ ἁμαρτίαι ὑμῶν ὡς φοινικοῦν (σὰν βαθὺ κόκκινο χρῶμα), ὡς χιόνα λευκανῶ, ἐὰν δὲ ὧσιν ὡς κόκκινον, ὡς ἔριον λευκανῶ» (Ησ. 1:18. πρβλ. Ψλμ. 50:9).
γ. Δίνει δύναμη. Πόση δύναμη ἔχει τὸ ὁρμητικὸ ρεῦμα ἑνὸς ποταμοῦ! Μὲ τὴ δύναμη αὐτὴ σήμερα κινοῦνται ἐργοστάσια, ποὺ παράγουν τεράστιες ποσότητες ἡλεκτρικῆς ἐνέργειας, ποὺ δίνουν φῶς, κίνηση καὶ θέρμανση.
Κάτι παρόμοιο συμβαίνει καὶ μὲ τὸ «ὕδωρ» τοῦ Χριστοῦ. Μὲ τὰ τεράστια ἀποθέματα δυνάμεως ποὺ διαθέτει ἐμπνέει, ἐνισχύει καὶ κινητοποιεῖ κάθε ἄνθρωπο πρὸς ἐπιτέλεση ἔργων ἀγαθῶν. Ποιοί γίνονται ἐργάτες τοῦ καλοῦ μέσα στὴν κοινωνία; Αὐτοὶ τοὺς ὁποίους κινητοποιεῖ ἡ δύναμη τοῦ Χριστοῦ καὶ τοὺς μεταβάλλει σὲ φῶτα λαμπρὰ καὶ δυνατά. «῾Υμεῖς ἐστὲ τὸ φῶς τοῦ κόσμου», δὲν εἶπεν ὁ Χριστὸς γιὰ τοὺς μαθητάς του;
᾿Επίλογος. ῍Ας ζητᾶμε ἀπὸ τὸν Χριστὸ νὰ μᾶς χορηγεῖ πάντοτε τὸ οὐράνιο, θεῖο καὶ ἀστείρευτο ὕδωρ τῆς χάριτός του. ῞Ολοι τὸ ἔχομε ἀνάγκη. ῾Ο ἴδιος μᾶς προσκαλεῖ καὶ μᾶς λέει· «῾Ο διψῶν ἐρχέσθω πρός με καὶ πινέτω».
(1969)
Μητροπολίτης ᾿Αχελῴου Εὐθύμιος (†2019)
Πρβλ. Εὐθυμίου Κ. Στύλιου, μητροπολίτου ᾿Αχελῴου, «Λόγος ζωῆς» (ὀρθόδοξο κηρυγματικὸ θεματολόγιο), ᾿Αθήνα 2001.