Εὐαγγέλιον Κυρ. τυφλοῦ, «Εἶσαι τυφλός;»

Μήπως εἶσαι τυφλός;

Κυριακὴ τοῦ τυφλοῦ, Ιω. 9:1-38

 

«Τυφλὸς ὢν ἄρτι βλέπω»

Προοίμιον. ῾Η συνηθισμένη ἀντίληψη εἶναι πὼς οἱ τυφλοὶ δὲν βλέπουν τὸν κόσμο. ῾Ωστόσο μὲ τὸ περιστατικὸ ποὺ ἀφηγεῖται σήμερα τὸ ἱερὸ Εὐαγγέλιο ἀποδεικνύεται ὅτι δὲν ἀρκεῖ νὰ ἔχει κανεὶς γερὰ τὰ μάτια, γιὰ νὰ βλέπει, οὔτε  τὸ  νὰ  εἶναι  τυφλὸς σημαίνει πὼς στερεῖται τελείως τὸ φῶς. ᾿Εκεῖνο ποὺ ἔχει σημασία γιὰ κάθε ἄνθρωπο εἶναι νὰ ἔχει τὸ φῶς τοῦ Χριστοῦ. ῞Οταν ἔχει τὸ φῶς αὐτό, τότε σὲ ὁποιαδήποτε κατάσταση κι ἂν βρίσκεται, ἡ ὅρασή του στὴν πραγματικότητα βλέπει. ᾿Ενῶ ὅταν στερεῖται τὸ φῶς τοῦ Χριστοῦ, κι ἂν ἀκόμη ἡ ὅρασή του εἶναι ὑγιής, στὴν πραγματικότητα εἶναι τυφλός.

α. Μάτια γερὰ ποὺ δὲν βλέπουν. Οἱ πιὸ πολλοὶ ἄνθρωποι ἔχουν γερὰ τὰ μάτια τους. Βλέπουν. ᾿Αλλὰ αὐτὸ δὲν εἶναι ἀρκετό. Διότι τέτοια μάτια ἔχουν καὶ τὰ πουλιά, καὶ τὰ ζῶα καὶ τὰ ἑρπετά. ῾Ο ἄνθρωπος ὅμως ὡς βασιλεὺς τῆς κτίσεως εἶναι προικισμένος μὲ τὸ φῶς τοῦ λογικοῦ καὶ ὡς χριστιανὸς ἔχει στὴ διάθεσή του καὶ τὸ φῶς τοῦ Χριστοῦ. Μὲ τὸ φῶς τοῦ λογικοῦ καὶ τὸ φῶς τοῦ Χριστοῦ μπορεῖ νὰ βλέπει τὴ ζωὴ καὶ τὸν κόσμο πιὸ οὐσιαστικὰ καὶ νὰ ἀνακαλύπτει τὸ ἀληθινὸ νόημὰ τους.

Πολλοὶ ὡστόσο ἄνθρωποι δὲν χρησιμοποιοῦν οὔτε τὸ φῶς τοῦ λογικοῦ οὔτε τὸ φῶς τοῦ Χριστοῦ. Γι᾿ αὐτὸ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ στὴν πραγματικότητα εἶναι τυφλοὶ (παραδείγματα· ὁ ἐγωϊστὴς ποὺ βλέπει μόνο τὸν ἑαυτό του, ὁ σαρκολάτρης ποὺ ἱκανοποιεῖ μόνο τὴ σάρκα του, ὁ ὁρθολογιστὴς ποὺ δέχεται μόνο ὅ,τι βλέπει).

β. Τυφλοὶ ποὺ βλέπουν. ῾Υπάρχουν ὅμως, εὐτυχῶς, καὶ ἐκεῖνοι ποὺ βλέπουν σωστὰ τὴ ζωὴ καὶ τὸν κόσμο. Σ᾿ αὐτοὺς δὲν ἀκήκουν μόνο ὅσοι ἔχουν γερὰ τὰ μάτια τους. ᾿Ανάμεσά τους ὑπάρχουν καὶ πραγματικὰ τυφλοί, μὲ τὴν ὅρασή τους κατεστραμμένη. Βλέπουν ὡστόσο σωστὰ τὴ ζωή, διότι ἔχουν τὸ φῶς τοῦ Χριστοῦ. Μέσα στὸ σκοτάδι βλέπουν τὸ φῶς τοῦ Χριστοῦ καὶ μέσα στὸ ψέμα διακρίνουν τὴν ἀλήθεια τοῦ Εὐαγγελίου. ῾Υπάρχουν ἀκόμη φτωχοί, ἀγράμματοι καὶ ἀναλφάβητοι, ὅπως λόγου χάρη οἱ μαθηταὶ τοῦ Χριστοῦ, ὁ Μ. ᾿Αντώνιος καὶ ἄλλοι, τὸ φῶς ὅμως τοῦ Χριστοῦ τοὺς ἔκανε «πανσόφους», διότι εἶχαν πάρει τὸ φῶς τοῦ Χριστοῦ, τὴ φωτιστικὴ χάρη τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος.

᾿Επίλογος. ῾Ο Κύριος εἶπε· «᾿Εὰν ὁ ὀφθαλμὸς σου πονηρὸς ᾖ, ὅλον τὸ σῶμά σου σκοτεινὸν ἔσται» (Μτθ. 6:23). Γύρω μας δυστυχῶς πληθύνονται οἱ ἄνθρωποι ποὺ ἔχουν πονηρὰ μάτια. Μάτια περίεργα, προκλητικά, μάτια «μοιχαλίδος» (ποὺ ἐπιθυμοῦν τὴ σάρκα), ὅπως λέγει ὁ ἀπόστολος Πέτρος (Β΄ Πετρ. 2:14).

Μέσα σ᾿ αὐτὴ τὴν ἀτμόσφαιρα ἂς κρατᾶμε τὰ μάτια μας καθαρά. ῍Ας ζητᾶμε ἀπὸ τὸν Χριστὸ νὰ καθαρίζει τὰ μάτια μας μὲ τὸ «κολλύριο» (Απ. 3:18) τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος. ῞Ωστε νὰ λέμε καὶ ἐμεῖς μαζὶ μὲ τὸν τυφλό· «Δόξα τῷ Θεῷ. Τυφλὸς ὢν ἄρτι βλέπω»

(1981)

 

Φῶς καὶ σκοτάδι· δύο πραγματικότητες

 

«Φῶς εἰμὶ τοῦ κόσμου»

Προοίμιον. Φῶς καὶ σκοτάδι· δύο πραγματικότητες. ῾Ο Χριστός, «τὸ φῶς τοῦ κόσμου», νίκησε τὸ σκοτάδι στὸ πρόσωπο τοῦ ἐκ γενετῆς τυφλοῦ, τὸν ὁποῖο θεράπευσε μὲ τὴ θαυμουργική του ἐνέργεια.

α. ῾Η πραγματικότητα τοῦ φωτός. ῾Υπάρχει τὸ φῶς τοῦ ἥλιου, τὸ ἠλεκτρικὸ καὶ τεχνητὸ φῶς. ῾Υπάρχει ὅμως καὶ τὸ ἀληθινὸ φῶς, ποὺ δὲν ἔχει καμμία σχέση μὲ τὰ φυσικὰ ἢ τεχνητὰ φῶτα. ῾Η θεία ᾿Αποκάλυψη μᾶς πληροφορεῖ πὼς τὸ φῶς αὐτὸ εἶναι ὁ Θεός! ᾿Αλλὰ καὶ ὅταν ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ ἔγινε ἄνθρωπος, διεκήρυξε καὶ εἶπε· «Φῶς εἰμὶ τοῦ κόσμου». ῞Οταν γενννήθηκε, πραγματοποιήθηκε ἡ προφητεία τοῦ προφήτη ᾿Ησαΐα, ποὺ εἶχε διακηρύξει γι᾿ αὐτόν· «῾Ο λαὸς ὁ καθήμενος ἐν σκότει εἶδε φῶς μέγα» (Μτθ. 4:16). Καὶ πραγματικά, μὲ τὸν λόγο καὶ τὸ ἔργο του, ὅπως λόγου χάρη μὲ τὸ θαῦμα τῆς θεραπείας τοῦ ἐκ γενετῆς τυφλοῦ, ὁ Χριστὸς ἀπέδειξε πὼς ἦταν ὄντως «τὸ φῶς τοῦ κόσμου» (Ιω. 8:12). ῞Οσοι ἄνθρωποι δέχονται τὸν λόγο τοῦ Χριστοῦ βρίσκουν τὴν ἀλήθεια, τὸ «φῶς τὸ ἀληθινόν» (Ιω. 1:9), καὶ γίνονται «υἱοὶ φωτός» (Ιω. 12:36).

β. ῾Η πραγματικότητα τοῦ σκότους. ῾Υπάρχει ὅμως καὶ ἡ ἄλλη, ἡ ἀντίθετη πραγματικότητα· τὸ σκοτάδι. ῎Οχι μόνο τὸ φυσικό, ποὺ ἄλλωστε διακόπτεται ἀπὸ τὸ φῶς τῆς ἡμέρας, ἢ τὸ σκοτάδι τῆς τύφλωσης, ποὺ λίγο-πολὺ ὑπερνικᾶται ἀπὸ τὶς ἄλλες αἰσθήσεις· ἀλλὰ τὸ μόνιμο καὶ ἀδιάκοπο σκοτάδι. Πρόκειται γιὰ τὸ σκοτάδι τοῦ κακοῦ, πηγὴ καὶ ἀρχηγὸς τοῦ ὁποίου  εἶναι  ὁ  διάβολος,  «ὁ κοσμοκράτωρ τοῦ σκότους» (Εφεσ. 6:12). ῞Οπου κυριαρχεῖ τὸ κακὸ καὶ ἡ ἁμαρτία, ἐκεῖ ἁπλώνεται βαθὺ τὸ σκοτάδι, ὁ θάνατος. ῞Οσοι ἄνθρωποι τελοῦν καὶ ὑποστασιάζουν τὸ κακό, γίνονται ὄργανα τοῦ σκότους, τὸ σκοτάδι κυριαρχεῖ στὴ ζωὴ καὶ τὰ ἔργα τους, ποὺ εἶναι «ἔργα τοῦ σκότους» (Ρωμ. 13:12). Καὶ ὄχι μόνο αὐτό. Τὸ σκοτάδι μάχεται κατὰ τοῦ φωτός. Μὲ μανία, μὲ μίσος, μὲ σύστημα ἐξορμάει γιὰ νὰ σβήσει τὸ φῶς. ῍Αν γιὰ μία ψυχή, ὅταν μπαίνει στὸ βασίλειο τοῦ φωτὸς «χαρὰ γίνεται ἐν οὐρανῷ» (Λουκ. 15:10), ἄλλη τόση χαρά, δαιμονικὴ χαρά, γίνεται, ὅταν μία ὕπαρξη κερδίζεται στὸ βασίλειο τοῦ σκότους... Αὐτὴ ἡ πάλη μεταξὺ φωτὸς καὶ σκότους ἄρχισε μέσα στὸν Παράδεισο καὶ θὰ τελειώσει στὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, μὲ τὴν ὁριστικὴ νίκη τοῦ φωτὸς πάνω στὸ σκοτάδι.

᾿Επίλογος. Νὰ ζητᾶμε νὰ ἔλθει τὸ φῶς μέσα μας· «Ἔλθέτω ἡ βασιλεία σου» (Μτθ. 6:10)· καὶ νὰ ἀγωνιζόμαστε νὰ ἁπλωθεῖ τὸ φῶς τοῦ Χριστοῦ γύρω μας. Νὰ κρατᾶμε ἀναμμένη τὴν λαμπάδα τῆς πίστεως, μέχρις ὅτου ἔλθει ὁ Νυμφίος «ἐν τῷ μέσῳ τῆς νυκτός», νὰ μᾶς παραλάβει στὸ βασίλειο τοῦ αἰωνίου φωτός.

(1979)

 

Οἱ κινήσεις τοῦ Χριστοῦ

 

«Ἔπτυσε χαμαὶ και ἐποίησε πηλόν»

Προοίμιον. ῾Ο Χριστὸς κάνει μία ἁπλῆ κίνηση· φτιάχνει πρόχειρα λίγο πηλὸ καὶ μὲ αὐτὸν ἀλείφει τὰ μάτια τοῦ ἐκ γενετῆς τυφλοῦ. ῾Η κίνηση αὐτή, ποὺ δεν φαίνεται καταρχὴν νὰ εἶναι πολὺ σπουδαία, εἶχε μεγάλη σημασία γιὰ τὸν τυφλό. Γιατὶ μὲ τὴν ἁπλῆ αὐτὴ κίνηση ὁ Χριστὸς τοῦ χάρισε το φῶς του.

α. Κινήσεις δημιουργίας. Οἱ κινήσεις τοῦ Χριστοῦ εἶχαν σκοπὸ τὴ δημιουργία καὶ τὴν ἀνάπλαση τοῦ ἀνθρώπου καὶ τοῦ κόσμου. Αὐτὸς ποὺ ἔπλασε τὸν πηλὸ και ἄνοιξε τὰ μάτια τοῦ τυφλοῦ εἶναι ἐκεῖνος ποὺ «ἔπλασε τὸν ἄνθρωπον, χοῦν ἀπὸ τῆς γῆς» (Γεν. 2:7). Αὐτὸς ποὺ χάρισε τὸ φῶς στὸν τυφλὸ εἶναι ἐκεῖνος ποὺ εἶπε· «γενηθήτω φῶς· καὶ ἐγένετο φῶς» (Γεν. 1:3).

῾Ο Χριστὸς ἐξακολουθεῖ καὶ σήμερα να ἐργάζεται, νὰ δημιουργεῖ καὶ νὰ πραγματοποιεῖ φυσικὲς καὶ πνευματικὲς ἀνακαινίσεις στὸν κόσμο καὶ τὴ ζωή μας. ῾Η ὄψη τοῦ κόσμου μας μεταβάλλεται συνεχῶς. Τὸ πρόσωπο τῆς γῆς ἀνακαινίζεται κάτω ἀπὸ τὴ δημιουργικὴ πνοὴ καὶ κίνηση τοῦ Χριστοῦ. ῎Ανθρωποι κακοὶ καὶ ἁμαρτωλοὶ ἀνακτοῦν τὸ φῶς καὶ γίνονται ἅγιοι. ῾Απλοὶ ἄνθρωποι μεταμορφώνονται καὶ γίνονται ἱερεῖς και ἀπόστολοι τῆς ᾿Εκκλησίας.

β. Κινήσεις ἀποκαλύψεως. Οἱ κινήσεις τοῦ Χριστοῦ εἶναι ἐπίσης ἀποκαλυπτικές. Μᾶς βοηθοῦν νὰ τὸν ἀναγνωρίσουμε. Νὰ ἀνακαλύπτουμε στὸ πρόσωπό του τὸν Κύριο καὶ Θεό μας.

῾Ο τυφλὸς στὸ πρόσωπο τοῦ εὐεργέτου του ἀνακάλυψε τὸν Υἱὸ τοῦ Θεοῦ καὶ ὁμολόγησε τὴν πίστη του· «πιστεύω, Κύριε»! ῾Ο ἀναστάς Χριστὸς ἐμφανίζεται στοὺς μαθητές του καὶ πότε μὲ μία γνωστὴ χειρονομία πότε μὲ ἕνα θαῦμα τοὺς βοηθεῖ νὰ τὸν ἀναγνωρίσουν «ὅτι ὁ Κύριος ἐστίν» (Ιω. 21:7).

῍Αν προσέξουμε στὴ ζωή μας, θὰ βροῦμε πολλὲς τέτοιες κινήσεις τοῦ Χριστοῦ, ποὺ μᾶς βοηθοῦν νὰ τὸν ἀνακαλύψουμε. ῞Ενα ἐξαιρετικὸ γεγονός, μία ἀπροσδόκητη ἐπιτυχία, μία σωτήρια ἐπέμβαση εἶναι κινήσεις τοῦ εὐεργέτου Χριστοῦ, ποὺ μὲ τὸν τρόπον αὐτὸ ἀποκαλύπτει τὴν παρουσία τῆς ἀγάπης του.

᾿Επίλογος. ῾Ο τυφλὸς μετὰ την ἀποκάλυψη τῆς θεότητος τοῦ Χριστοῦ πῆρε στάση λατρείας ἐνώπιόν του· «προσεκύνησεν αὐτῷ». Αὐτὴ εἶναι ἡ μοναδικὴ στάση τοῦ ἀνθρώπου, ὅταν μπροστά του ἀποκαλύπτεται ὁ Χριστός· στάση λατρείας τοῦ πλάσματος πρὸς τὸν πλάστη. Οἱ πιστοὶ ποὺ βλέπουν στὴ ζωή τους τις θαυμαστὲς κινήσεις τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ προσκυνοῦν και λατρεύουν τὸν Χριστὸ ὡς Κύριο καὶ Θεό τους.

(1964)

 

Μητροπολίτης ᾿Αχελῴου Εὐθύμιος (†2019)

Πρβλ. Εὐθυμίου Κ. Στύλιου, μητροπολίτου ᾿Αχελῴου, «Λόγος ζωῆς» (ὀρθόδοξο κηρυγματικὸ θεματολόγιο), ᾿Αθήνα 2001.