᾿Απόστολος Κυρ. Πεντηκοστῆς, «᾿Εκκλησία»
Τί εἶναι ἡ «᾿Εκκλησία»;
Κυριακὴ 8η Πράξεων (τῆς Πεντηκοστῆς), Πρξ. 2:1-11
«Ἦσαν ἅπαντες ὁμοθυμαδὸν ἐπὶ τὸ αὐτό... Καὶ ἐπλήσθησαν ἅπαντες Πνεύματος ῾Αγίου»
Προοίμιον. Πενῆντα μέρες μετὰ τὴν ἔνδοξη ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ μὲ τὴν κάθοδο τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος στοὺς μαθητὰς τοῦ Χριστοῦ καθιερώθηκε ἐπίσημα ἡ ᾿Εκκλησία, ἕνας θεσμὸς ποὺ ἐπρόκειτο νὰ ἐπηρεάσει ὅλες τὶς ἀνθρώπινες γενεὲς μέχρι τὸ τέρμα τῆς ἱστορίας καὶ μετὰ ἀπὸ αὐτό. Τί εἶναι ὅμως ὁ θεσμὸς αὐτὸς τῆς ᾿Εκκλησίας;
α. Σύναξη στὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ. ῾Η σημερινὴ περικοπὴ τῶν Πράξεων μιλάει γιὰ τὸ πρῶτο χαρακτηριστικὸ τῆς ᾿Εκκλησίας, λέγοντας ὅτι «ὅλοι ὅσοι πίστευαν στὸν Χριστὸ συγκεντρώνονταν στὸ ἴδιο μέρος καὶ ἦσαν ἑνωμένοι, μὲ μιὰ ψυχὴ καὶ μιὰ καρδιά. Κοινὴ πίστη, κοινὸς τόπος συγκέντρωσης καὶ ὁμοψυχία· νά τὰ πρῶτα βασικὰ στοιχεῖα τῆς χριστιανικῆς ᾿Εκκλησίας ἀπὸ τὴν πρώτη στιγμὴ τῆς ἱδρύσεώς της μέχρι σήμερα. Καὶ ἕνα ἀπὸ τὰ τρία αὐτὰ στοιχεῖα ἂν λείπει, ᾿Εκκλησία δὲν ὑπάρχει. Μία σύναξη π.χ. ποὺ γίνεται σὲ μία αἴθουσα (κοινὸς τόπος) καὶ αὐτοὶ ποὺ συγκεντρώθηκαν δὲν πιστεύουν στὸν Χριστό, δὲν μπορεῖ νὰ ὀνομασθεῖ «᾿Εκκλησία». Μπορεῖ νὰ εἶναι ἕνας σύλλογος, μιὰ ἑταιρία, ἕνας ὅμιλος, ὄχι ὅμως ᾿Εκκλησία. ᾿Επίσης, ὅταν ὑπάρχουν πιστεύοντες στὸν Χριστό, ἀλλὰ δὲν συγκεντρώνονται σὲ κοινὸ τόπο, δὲν ὑπάρχει ᾿Εκκλησία, ἀλλὰ μεμονωμένοι πιστοί. ᾿Αλλὰ καὶ ὅταν λείπει ἡ ὁμοψυχία ἀπὸ μία σύναξη πιστῶν, ἡ σύναξη αὐτὴ δὲν εἶναι «χριστιανική», διότι λείπει τὸ οὐσιαστικότερο στοιχεῖο, ἡ ἀγάπη!
β. ῾Ενότητα ἐν ῾Αγίῳ Πνεύματι. Τὰ μέλη τῆς ᾿Εκκλησίας δὲν εἶναι βέβαια ὅμοια. Διαφέρουν στὸ φύλο, τὴν ἡλικία, τὸ μορφωτικὸ καὶ κοινωνικὸ ἐπίπεδο. ῾Ωστόσο οἱ διαφορὲς αὐτὲς ὑπερνικῶνται μέσα στὴν ἐκκλησιαστικὴ σύναξη, χάρη στὴν παρουσία καὶ ἐνέργεια τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος. ῾Η πύρινη παρουσία τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος μέσα στὴν ᾿Εκκλησία ἀπεργάζεται τὴν ἄρρηκτη ἑνότητα τῶν μελῶν της. Μέσα στὶς φλόγες τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος κατακαίγονται ὅλες οἱ μικρότητες καὶ ὅλες οἱ ἀνθρώπινες ἀδυναμίες τῶν πιστῶν. Καὶ μέσα στὴ φωτιὰ τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος σφυρηλατεῖται ἡ χρυσῆ ἐκείνη ἁλυσίδα, ποὺ ἑνώνει πνευματικὰ ὅλους τοὺς πιστούς, «ἐκ πάσης φυλῆς καὶ γλώσσης». Γι᾿ αὐτὸ καὶ μέσα στὴν ᾿Εκκλησία δὲν γίνεται καμμία διάκριση ἀνάμεσα σὲ πλούσιους καὶ φτωχούς, σὲ ἄνδρες καὶ γυναῖκες, σὲ ἰσχυροὺς καὶ ἀδύνατους, σὲ μαύρους ἢ λευκούς. Διότι ὅλοι οἱ ἄνθρωποι, διὰ τῆς πίστεως στὸν Χριστὸ καὶ διὰ τῆς κοινωνίας τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος, γίνονται ἰσότιμα μέλη τῆς ᾿Εκκλησίας καὶ συνιστοῦν ἔτσι τὸ ἕνα καὶ ἀδιαίρετο σῶμα τοῦ Χριστοῦ.
᾿Επίλογος. ῾Ο Θεὸς ἐμπόδισε παλαιὰ τὴν οἰκοδόμηση τοῦ πύργου τῆς Βαβέλ, μὲ τὴ σύγχυση τῶν γλωσσῶν, διότι στὸ ἔργο ἐκεῖνο οἱ ἄνθρωποι ἑνώθηκαν ἀπὸ ἀλαζονεία καὶ ματαιοδοξία. Κατὰ τὴν Πεντηκοστὸ ὅμως ὁ Θεός, μὲ τὶς πύρινες γλῶσσες τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος, κάλεσε τοὺς ἀνθρώπους σὲ μία καινούργια ἑνότητα· στὴν ἑνότητα τῆς ᾿Εκκλησίας, ποὺ βασίζεται ὄχι σὲ ἀνθρώπινα ἰδιώματα, ἀλλὰ στὸ ῞Αγιον Πνεῦμα.
(1979)
Μητροπολίτης ᾿Αχελῴου Εὐθύμιος (†2019)
Πρβλ. Εὐθυμίου Κ. Στύλιου, μητροπολίτου ᾿Αχελῴου, «Λόγος ζωῆς» (ὀρθόδοξο κηρυγματικὸ θεματολόγιο), ᾿Αθήνα 2001.