᾿Απόστ. 4ης Κυρ. Πάσχα, «῾Η ὑπερνίκηση τῆς φθορᾶς»
῾Η ὑπερνίκηση τῆς φθορᾶς
4η Κυριακὴ ἀπὸ τὸ Πάσχα (παραλύτου), Πρξ. 9:32-42
«Αἰνέα, ἰᾶταί σε ᾿Ιησοῦς ὁ Χριστός»
Προοίμιον. ῾Η φθορά, μιὰ μεγάλη πραγματικότητα τῆς ζωῆς μας. Τίποτε τὸ συνηθέστερο ἀπὸ τὸ νὰ βλέπουμε γύρω μας τὴ φθορὰ στὴ φύση, στὰ πράγματα, στὸν ἴδιο τὸν ἄνθρωπο. Γι᾿ αὐτὸ τὸ μήνυμα τῆς ἀποστολικῆς περικοπῆς εἶναι ἐκπληκτικό. Γιατὶ μᾶς μιλάει γιὰ ἕνα ἀντίθετο ρεῦμα ζωῆς, ποὺ μπῆκε στὴ φθαρτή μας γῆ καὶ ἄρχισε νὰ νικᾶ τὴ φθορὰ καὶ τὸ θάνατο.
α. Μία καινούργια πραγματικότητα. ῾Ο ἀπόστολος Πέτρος μὲ τὴ ζωοποιὸ δύναμη τοῦ Χριστοῦ θεράπευσε ἕναν ἄνθρωπο ποὺ ἦταν ὀκτώ χρόνια παράλυτος. Μὲ τὴν ἴδια δύναμη ἀνέστησε τὴν ἐκλεκτὴ χριστιανὴ γυναῖκα τῆς ᾿Ιόππης, τὴν Ταβιθά. Μὲ τὸν τρόπον αὐτὸ γινόταν φανερὸ ὅτι οἱ ἅγιοι ἀπόστολοι διαχειρίζονταν τὴν φιλάνθρωπη καὶ σωτήρια ζωοποιὸ δύναμη τοῦ Χριστοῦ ποὺ νικοῦσε τὴ φθορὰ καὶ τὸ θάνατο.
Ἔτσι, ἄρχισε νὰ λειτουργεῖ στὴ γῆ μία καινούργια πραγματικότητα· ἄνθρωποι μὲ τὴ ζωοποιὸ δύναμη τοῦ Χριστοῦ ἄρχισαν νὰ κερδίζουν τὶς πρῶτες νίκες ἐναντίον τῆς φθορᾶς καὶ τοῦ θανάτου. Μὲ τὸν τρόπον αὐτὸ οἱ φθαρτοὶ καὶ γήϊνοι ἄνθρωποι ἄρχισαν ἀπὸ τώρα νὰ ζοῦν στὸ βασίλειο τῆς ἀφθαρσίας.
β. Τὸ βασίλειο τῆς ἀφθαρσίας. ῾Η καινούργια ὅμως αὐτὴ πραγματικότητα δὲν ἔχει ἀκόμη πλήρως παγιωθεῖ. ῾Η νίκη ἐναντίον τῆς φθορᾶς δὲν ἔγινε ἀκόμη ὁριστική. Καὶ οἱ ἄνθρωποι καὶ ἡ κτίση βρίσκονται ἀκόμη ὑπὸ τὸ κράτος τῆς φθορᾶς καὶ τοῦ θανάτου. ῾Η ὁριστικὴ ὑπερνίκηση τῆς φθορᾶς καὶ τοῦ θανάτου θὰ γίνει στὴ Βασιλεία τοῦ Χριστοῦ, ποὺ περιμένουμε. ῾Η ὁριστικὴ νίκη κατὰ τῆς φθορᾶς θὰ σημάνει ὅταν ἔλθει καὶ πάλι ὁ Χριστὸς ὡς αἰώνιος βασιλεὺς καὶ νικητής.
᾿Επίλογος. ῾Ως φθαρτοὶ καὶ θνητοὶ ἄνθρωποι νοσταλγοῦμε τὴν ἡμέρα ἐκείνη καὶ τὴν ὥρα ποὺ θὰ ἐλευθερωθοῦμε ἀπὸ τὴν κυριαρχία τῆς φθορᾶς. Καὶ πιὸ πολὺ ἀπ᾿ ὅλους ὅσοι φέρουν πάνω στὴν γήϊνη ὕπαρξή τους φανερὰ τὰ σημάδια τῆς κυριαρχίας αὐτῆς· οἱ ἀνάπηροι, οἱ τυφλοί, οἱ παράλυτοι, οἱ κατάκοιτοι...
Γιὰ νὰ συμμετάσχουμε ὅμως στὴ χαρὰ τῆς ὁριστικῆς νίκης χρειάζεται ὑπομονή. ῞Ενας ἀπὸ τοὺς μακαρισμοὺς τοῦ Χριστοῦ λέγει· «Μακάριοι οἱ κλαίοντες νῦν, ὅτι γελάσετε» (Λκ. 6:21).
(1976;)
Μιὰ ἀποστολὴ γιὰ κάθε γυναίκα
«Ἦν μαθήτρια ὀνόματι Ταβιθά...· αὕτη ἦν πλήρης ἀγαθῶν ἔργων καὶ ἐλεημοσυνῶν ὧν ἐποίει»
Προοίμιον. ῾Η παρουσία μέσα στὴν κοινωνία καὶ ἡ γενικότερη κοινωνικὴ δραστηριότητα εἶναι ἕνα θέμα ποὺ ἀπασχολεῖ κάθε σύγχρονη γυναίκα. Πολλὲς ὅμως γυναῖκες δὲν δίνουν σωστὴ λύση στὸ θέμα αὐτό, διότι τὴν «κοινωνικότητα» τὴν συγχέουν μὲ τὴν «κοσμικότητα», τὴ στροφὴ δηλαδὴ σὲ ματαιόδοξες κοσμικὲς ἐνασχολήσεις. Γι᾿ αὐτὸ ὅσα ἀναφέρει τὸ σημερινὸ ἀποστολικὸ ἀνάγνωσμα ἐνδιαφέρουν κάθε γυναίκα· διότι ἀναφέρονται στὴν ἀληθινὴ κοινωνικότητα.
α. Μαθήτρια τοῦ Χριστοῦ. Τὸ ἱερὸ κείμενο τῶν Πράξεων ἀναφέρει μία γυναίκα τῆς ᾿Ιόππης μὲ τὸ ὄνομα Ταβιθά, καὶ μᾶς πληροφορεῖ ὅτι αὐτὴ ἦταν μαθήτρια τοῦ Χριστοῦ καὶ τῶν ἀποστόλων. ῾Η Ταβιθὰ ὡς μία βασικὴ ἐξωοικιακὴ ἀπασχόληση εἶχε διαλέξει τὴ χριστιανική της μόρφωση. Γι᾿ αὐτὸ καὶ εἶχε πάρει τὸν ἐπίζηλο τίτλο τῆς «μαθήτριας»*, διότι μαθήτευε στὸ σχολεῖο τῆς πίστεως καὶ τῆς χριστιανικῆς ἀγάπης.
Μιὰ βασικὴ ἐξωοικιακὴ ἀπασχόληση γιὰ κάθε γυναίκα εἶναι ἡ χριστιανική της μόρφωση καὶ ὁλοκλήρωση. Εἶναι ἡ μαθητεία στὸ σχολεῖο τῆς ᾿Εκκλησίας. ῞Οσα κι ἂν γνωρίζει, ὅσα διπλώματα καὶ ἂν πάρει, ἐὰν δὲν γίνει «μαθήτρια» στὸ σχολεῖο τῆς πίστης, δὲν εἶναι τίποτε. ᾿Εὰν μιλάει ὅλες τὶς γλῶσσες «τῶν ἀνθρώπων καὶ τῶν ἀγγέλων» (Α΄ Κορ. 13:1-3) καὶ δὲν ἔχει μάθει τὴ γλώσσα τῆς χριστιανικῆς πίστης, «οὐδὲν ὠφελεῖται». ῞Ολα τὰ ἄλλα ἀποδεικνύονται ἄχρηστα.
β. ᾿Εργάτρια καλῶν ἔργων. ῾Η Ταβιθὰ εἶχε καὶ ἕνα δεύτερο διακριτικὸ γνώρισμα· ἦταν γεμάτη ἀπὸ ἀγαθοεργίες καὶ ἐλεημοσύνες, ποὺ ἔκανε σὲ κάθε εὐκαιρία. ῾Η χριστιανικὴ μόρφωση τῆς Ταβιθὰ δὲν ἦταν θεωρητικὴ καὶ ἀφηρημένη. Ἦταν προσγειωμένη καὶ πρακτική. Γι᾿ αὐτὸ τὴ βλέπομε νὰ γεμίζει τὴ ζωή της ὄχι μὲ κούφιες καὶ ἄχρηστες ἀπασχολήσεις, ἀλλὰ μὲ θετικὲς καὶ δημιουργικὲς δραστηριότητες, μὲ συγκεκριμένη βοήθεια τῶν συνανθρώπων της. ῞Οταν μάλιστα συνέβη νὰ πεθάνει, συγκεντρώθηκαν ὅλες οἱ χῆρες τῆς ᾿Εκκλησίας καὶ ἔκλαιγαν ἀπαρηγόρητα, δείχνοντας στὸν Πέτρο τὰ διάφορα ροῦχα ποὺ ἔφτιαχνε γιὰ χάρη τους ἡ καλὴ αὐτὴ χριστιανὴ γυναίκα.
῾Η χριστιανικὴ μόρφωση καὶ ὁλοκλήρωση κάθε γυναίκας πρέπει νὰ ὁδηγεῖ σὲ συγκεκριμένη δραστηριότητα, σὲ θετικὲς καὶ δημιουργικὲς ἀπασχολήσεις. Καὶ τέτοιες εἶναι οἱ ἐκδηλώσεις τῆς ἀγάπης καὶ τὰ καλὰ ἔργα.
῾Η κοινωνικὴ αὐτὴ δραστηριότητα τῆς χριστιανῆς γυναίκας ἐπεκτείνεται, ὁλοκληρώνεται καὶ ἀξιοποιεῖται περισσότερο, ὅταν γίνεται μέσα στὰ πλαίσια τοῦ κοινωνικοῦ ἔργου τῆς ᾿Εκκλησίας. Διότι τὸ ἔργο τῆς ᾿Εκκλησίας ἔχει διπλὸ σκοπό· δὲν ἀρκεῖται στὴν κάλυψη τῶν ὑλικῶν μόνο ἀναγκῶν τοῦ ἄλλου, ἀλλὰ προσπαθεῖ νὰ καλύψει τὴν πραγματικὴ κατάστασταση τοῦ ἄλλου. Διότι πολλὲς φορὲς τὸ πρόβλημα τοῦ ἄλλου δὲν εἶναι ὑλικὸ καὶ σωματικό, ἀλλὰ πνευματικὸ καὶ ἠθικό. Καὶ μόνο ὅταν ἀντιμετωπίσεις τὸ ἠθικό του πρόβλημα, τότε τὸν βοηθεῖς πραγματικά. ῾Η πρόνοια τῆς ᾿Εκκλησίας προσέχει τὴν προσωπικότητα τοῦ ἄλλου, γι᾿ αὐτὸ καὶ εἶναι οὐσιαστικὴ κοινωνικὴ ὑπηρεσία.
᾿Επίλογος. Στὶς μέρες μας ἕνα πλῆθος ἀπὸ γυναῖκες κάθεται δυστυχῶς εἴτε μπροστὰ στὸ κουτὶ τῆς τηλεοράσεως εἴτε στὸ πράσινο τραπέζι τοῦ χαρτοπαιγνίου. Τί χαμένος καιρός! Τί σπατάλη χρόνου καὶ χρήματος! καὶ αὐτὰ σὲ μιὰ ἐποχὴ ποὺ τόση ἀνάγκη βοηθείας καὶ συμπαραστάσεως ἔχουν ἀναρίθμητες ἀνθρώπινες ὑπάρξεις. Νά γιατί ἡ συμμετοχὴ τῆς χριστιανῆς γυναίκας στὸ κοινωνικὸ ἔργο τῆς ᾿Εκκλησίας εἶναι μιὰ ἄξια γυναικεία ἀποστολὴ στοὺς δύσκολους καιρούς μας.
(1966;)
Μητροπολίτης ᾿Αχελῴου Εὐθύμιος (†2019)
Πρβλ. Εὐθυμίου Κ. Στύλιου, μητροπολίτου ᾿Αχελῴου, «Λόγος ζωῆς» (ὀρθόδοξο κηρυγματικὸ θεματολόγιο), ᾿Αθήνα 2001.
Σημείωσις ἐπιμελητοῦ
* «Μαθήτρια» ἐδῶ σημαίνει χριστιανή, διότι τὰ πρῶτα χρόνια μετὰ τὴν ἀνάστασι δὲν ὑπῆρχε ἡ λέξι χριστιανός, ὁπότε ὅσοι ἐντάσσονταν στὴν νεοϊδρυθεῖσα ᾿Εκκλησία ὠνομάζονταν ἁπλῶς «μαθηταὶ» καὶ «μαθήτριαι» (Πρξ 1:15· 6:1,2,7· 9:1,10,19,25,26,36,38 κλπ.)· ἐπίσης λέγονταν καὶ «πιστοὶ» καὶ «ἅγιοι». Στὸ βιβλίο τῶν Πράξεων ἡ λέξι χριστιανὸς ἐμφανίζεται στὸ κεφάλαιο 11 (Πρξ 11:26· 26:28), ἀλλὰ ἡ χρῆσι τῆς λέξεως «μαθηταὶ» μὲ τὴν ὡς ἄνω σημασία συνεχίζεται καὶ μετά (Πρξ 13:52· 16:1· 21:16 κλπ.). (῾Ομιλιάριον Συμβολῆς)