Εὐαγγέλιον κυρ. μυροφόρων, «῾Ο ρόλος τῆς γυναίκας»
῾Ο ρόλος τῆς γυναίκας
Κυριακὴ Μυροφόρων (Μρκ. 15:43 - 16:8)
«Γυναῖκες μετὰ μύρων θεόφρονες ὀπίσω σου ἔδραμον» (κανὼν τοῦ Πάσχα)
Προοίμιον. Τρεῖς γυναῖκες μνημονεύονται στὸ σημερινὸ ἱερὸ Εὐαγγέλιο. Γιὰ ποιόν λόγο; Διότι ἔκαναν μία πράξη ἀφοσιώσεως καὶ ἀγάπης πρὸς τὸν Χριστό· «ἠγόρασαν ἀρώματα, ἵνα ἐλθοῦσαι ἀλείψωσι τὸν ᾿Ιησοῦν». ῾Ο τρόπος μὲ τὸν ὁποῖο ἔγινε ἡ πράξη αὐτὴ καὶ ὁ σκοπὸς γιὰ τὸν ὁποῖο ἔγινε συνθέτουν ἕνα ἀξιόλογο μήνυμα γιὰ τὸν ρόλο τῆς γυναίκας κάθε ἐποχῆς.
α. Δημιουργικὴ συντροφιά. ῾Η γυναίκα εἶναι ἐκ φύσεως συνεσταλμένη. ῾Η συντροφιὰ καὶ ἄλλων γυναικῶν τῆς δίνει θάρρος καὶ τὴν βοηθεῖ στὸ ἄνοιγμά της πρὸς τὰ ἔξω. Συνήθως ὅμως τὸ ἄνοιγμα αὐτὸ δὲν εἶναι πάντοτε αὐτὸ ποὺ πρέπει. Οἱ γυναικεῖες συντροφιὲς πολλὲς φορὲς ἐκτρέπονται σὲ μὴ ἀξιοπρεπεῖς ἐκδηλώσεις.
Οἱ μυροφόρες γυναῖκες δείχνουν τὸ σωστὸ δρόμο. Εἶναι μία ἁγία συντροφιά. Συνεργάζονται γιὰ μία ἱερὴ ὑπόθεση, γιὰ ἕναν ἱερὸ σκοπό.
῾Η γυναικεία συντροφιὰ πρέπει νὰ εἶναι μία ἁγία συντροφιά· μία συντροφιὰ ποὺ θὰ ἀσχολεῖται μὲ «ὅσα ἐστὶν ἀληθῆ, ὅσα σεμνά, ὅσα δίκαια, ὅσα ἁγνά, ὅσα προσφιλῆ, ὅσα εὔφημα» (Φιλ. 4:8)· μία συντροφιὰ ποὺ δὲν θὰ χάνεται σὲ ἕναν σωρὸ μικροζητήματα τῆς συνοικιακῆς ζωῆς καὶ σὲ ματαιολογίες τῆς κοσμικῆς ἐπικαιρότητος, ἀλλὰ θὰ ἀξιοποιεῖ τὸ χρόνο της σὲ ἀνώτερες ἀπασχολήσεις. (παραδείγματα).
β. ᾿Αρώματα ἀγάπης. ῾Η γυναίκα εἶναι ἐκ φύσεως φιλάρεσκη. Συγκεντρώνει συνήθως τὸ ἐνδιαφέρον της γύρω ἀπὸ τὸ ἄτομό της, τὴν ἐμφάνισή της, τὴν κοινωνική της προβολή. Γι᾿ αὐτὸ εἶναι τόσο συνηθισμένο τὸ φαινόμενο γυναικῶν ποὺ ἐπιδιώκουν μὲ κάθε τρόπο καὶ κάθε μέσο νὰ προκαλέσουν ἐντύπωση.
Οἱ μυροφόρες δείχνουν καὶ ἐδῶ τὸν ὀρθὸ τρόπο. Τὸ ἐνδιαφέρον καὶ τὴν ἀγάπη τους δὲν τὰ συγκεντρώνουν ἀποκλειστικὰ στὸν ἑαυτὸ τους, ἀλλὰ τὰ διοχετεύουν στοὺς ἄλλους. Λησμονοῦν τὸν ἑαυτό τους καὶ στρέφουν τὴν προσοχή τους στὸν ἐνταφιασμένο Χριστό. Τὰ ἀρώματα ποὺ ἀγόρασαν δὲν τὰ χρησιμοποιοῦν γιὰ τὸν ἑαυτό τους, ἀλλὰ σπεύδουν νὰ ἀλείψουν μὲ αὐτὰ τὸ σωτῆρα καὶ λυτρωτή τους. Σπεύδουν νὰ κάνουν ἕνα ἔργο ἀγάπης καὶ ἀφοσιώσεως.
Τὰ ἔργα τῆς ἀγάπης, ποὺ ἀπαιτοῦν προσφορὰ γιὰ τοὺς ἄλλους, ἐκδηλώσεις αὐταπαρνήσεως καὶ θυσίας ποὺ γίνονται γιὰ τοὺς ἀδελφοὺς τοῦ Χριστοῦ, εἶναι πολύτιμα ἀρώματα ποὺ ἀρωματίζουν ὄχι μόνο τὴ γυναίκα, ἀλλὰ καὶ τὴν κοινωνία ὁλόκληρη. Αὐτὸς εἶναι ἕνας ὑπέροχος κοινωνικὸς ρόλος, μιὰ μεγάλη κλήση καὶ ἀποστολὴ γιὰ κάθε γυναίκα.
᾿Επίλογος. Στὴν ἐποχή μας ἡ ἔξοδος τῆς γυναίκας στὴν κοινωνικὴ ζωὴ εἶναι πιὰ γεγονός. ῾Ωστόσο ἡ ἔξοδος αὐτὴ μπορεῖ νὰ ὠφελήσει, μπορεῖ ὅμως καὶ νὰ βλάψει καὶ τὴν κοινωνία καὶ τὴν ἴδια τὴ γυναίκα. ῾Η μόνη λύση εἶναι οἱ σύγχρονες γυναῖκες νὰ ἀπασχολοῦνται μὲ ἔργα ποὺ θὰ τὰ ἐμπνέει ἡ ἀγάπη καὶ ἡ ἀφοσίωση στὸν Χριστὸ καὶ τὸν ἄνθρωπο.
(1964)
Μαργαριτάρια γιὰ κάθε γυναίκα
«Ἦλθον γυναῖκες ἐπὶ τὸ μνῆμα ἀρώμασι τὸ σῶμά σου μυρίσαι»
Προοίμιον. Οἱ μυροφόρες γυναῖκες νίκησαν τὸ χρόνο καὶ ἡ παρουσία τους στὸν κόσμο μένει ἀνεξάλειπτη, διότι τὸ ἀλαβάστρινο μυροδοχεῖο τῆς ψυχῆς τους ἦταν γεμάτο μὲ ἀρώματα ἀγάπης καὶ ἀφοσιώσεως.
α. ᾿Αγάπη. Πολλοὶ ἄνδρες ἔγιναν γνωστοὶ στὴν ἱστορία γιὰ τὴν εὐφυΐα, τὴ στρατιωτική τους γενναιότητα ἢ τὶς ἐπιστημονικὲς ἐφευρέσεις ποὺ ἔκαναν. ᾿Εκεῖνο ὅμως ποὺ ἀνέδειξε καὶ ἀναδεικνύει κάθε γυναίκα εἶναι τὸ μεγάλο καὶ ἀκριβὸ δῶρο ποὺ τῆς χάρισε ὁ Δημιουργός της· ἡ ΑΓΑΠΗ. ῾Η ἀγάπη ἀποτελεῖ βασικὸ δομικὸ στοιχεῖο τῆς γυναικείας ὕπαρξης. ῾Η ἀγάπη αὐτὴ δὲν ἀφορᾶ μόνο στὸ συναίσθημα, ἀλλὰ σὲ ὁλόκληρο τὸν ψυχικὸ καὶ πνευματικὸ κόσμο τῆς γυναίκας. ᾿Αγάπη εἶναι σκέψη καὶ λόγος καὶ ἐκδήλωση καὶ ἔργο. ῾Η ἀγάπη εἶναι πολύπλευρη καὶ πολυμήχανη. Καλύπτει κάθε πτυχὴ τῆς ζωῆς καὶ τῆς δράσης κάθε γυναίκας. Εἶναι σάν ἕνα ποτάμι ποὺ πηγάζει ἀπὸ τὰ ἔσχατα βάθη τῆς γυναικείας ψυχῆς καὶ ποτίζει τοὺς πάντες γύρω της. (παραδείγματα).
[῾Ο ὕμνος τῆς ἀγάπης ἀπὸ τὸν Παῦλο (Α΄ Κορ., κεφ. 13)].
β. ῾Αγνότητα. ᾿Εξίσου βασικὸ στοιχεῖο τῆς γυναικείας ψυχῆς εἶναι καὶ ἡ ἁγνότητα. ῾Η ἁγνότητα εἶναι ἡ ἠθικὴ ἀκεραιότητα ποὺ ἐξασφαλίζει στὴν γυναίκα τὴν λάμψη τῆς ἀξιοπρέπειας καὶ τὴν ἀκτινοβολία τῆς προσωπικότητος. ῾Η ἁγνότητα δὲν εἶναι ἁπλῶς μία ἀρετή· εἶναι μία κατάσταση τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος, ποὺ χαρακτηρίζει ὁλόκληρη τὴ ζωὴ καὶ τὴν ὕπαρξη τῆς γυναίκας. ῾Η ἁγνότητα εἶναι ἐσωτερικὴ ψυχικὴ κατάσταση. Εἶναι ἁγνότητα σκέψεως, αἰσθημάτων, διαθέσεων καὶ ἐπιδιώξεων. ᾿Εάν δὲν ὑπάρχει ἡ ἐσωτερικὴ αὐτὴ ἁγνότητα, ἀλλὰ στὴν ψυχὴ τῆς γυναίκας βασιλεύει ἡ κακὴ καὶ πονηρὴ ἐπιθυμία, τότε ἔρχονται σὰν φυσικὴ συνέπεια οἱ ἐκδηλώσεις μιᾶς παραστρατημένης καὶ ἁμαρτωλῆς ζωῆς. ῞Οπως βεβαίωσε ὁ Κύριος (Μτθ. 12:35· βλ. καὶ Α΄ Πέτρ. 3:1-4). ῾Η ἐσωτερικὴ αὐτὴ ἁγνότητα ἔχει καὶ ἐξωτερικὲς ἐκδηλώσεις (βλ. Σιρὰχ ιθ΄ 30).
᾿Επίλογος. Στὶς μέρες μας τίποτε ἄλλο δὲν ἀπειλεῖται καὶ δὲν κινδυνεύει περισσότερο ὅσο τὰ δύο αὐτὰ πολύτιμα μαργαριτάρια τῆς γυναικείας ψυχῆς· ἡ ἀγάπη καὶ ἡ ἁγνότητα. ῾Η ἐλαφρότητα καὶ ἡ ἐπιπολαιότητα τῆς σύγχρονης ἐποχῆς ἔχουν στερέψει τὸν πλοῦτο καὶ τὸ βάθος τῆς γυναικείας ἀγάπης καὶ τὴν ἔχουν μεταβάλει σὲ ἕνα κούφιο καὶ ἐπιπόλαιο αἴσθημα.
Σ᾿ αὐτὴν τὴν φοβερὴ κατάσταση, χριστιανὲς γυναῖκες, μητέρες καὶ κόρες, διατηρεῖστε στὴν καρδιὰ σας τὰ δύο αὐτὰ μαργαριτάρια, τὴν ἀκτινοβολία τῆς ἀγάπης καὶ τὴν ὀμοφιὰ τῆς ἁγνότητος.
(1963)
Μητροπολίτης ᾿Αχελῴου Εὐθύμιος (†2019)
Πρβλ. Εὐθυμίου Κ. Στύλιου, μητροπολίτου ᾿Αχελῴου, «Λόγος ζωῆς» (ὀρθόδοξο κηρυγματικὸ θεματολόγιο), ᾿Αθήνα 2001.