14 ἀπρ., ἁγ. Θωμαΐς (᾿Αλεξάνδρεια Αἰγύπτου)
῾Η ἁγία Θωμαΐς
(ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ τῆς Αἰγύπτου)
Ἡ οἰκογένεια ἀνὰ τοὺς αἰῶνες ἀποτελεῖ τὸν στίβο ὅπου δίνονται μάχες καὶ κερδίζονται νῖκες. Στὴν οἰκογένεια σημειώνονται θυσίες καὶ καταγράφονται προσφορές. Στὴν οἰκογένεια διεξάγεται ἐπίμονη προσπάθεια γιὰ τὴν ἀνατροφὴ καὶ πνευματικὴ διάπλαση τῶν παιδιῶν. Στὴν οἰκογένεια ὁ πατέρας φροντίζει γιὰ τὴν ἀξιοπρέπειά της καὶ ἡ μητέρα περιφρουρεῖ τὴν ἠθική της ὑπόστασι. Κατὰ τὴν ἐκτέλεσι αὐτῆς τῆς ὑψηλῆς ἀποστολῆς δημιουργοῦνται οἱ ἥρωες καὶ οἱ ἡρωίδες. Καὶ ἡ σημερινὴ μάρτυς Θωμαῒς, ποὺ ἡ ἐκκλησία μας τιμᾷ στὶς 14 Ἀπριλίου, προβάλλει ὡς ὑπόδειγμα ἀρετῆς καὶ σωφροσύνης, ὡς παράδειγμα θεματοφύλακος τῆς οἰκογενειακῆς τιμῆς.
Βρισκόμαστε στὴν ᾿Αλεξάνδρεια τῆς Αἰγύπτου (γύρω στὸν 6ο αἰῶνα). Ἐκεῖ γεννιέται, μεγαλώνει καὶ ἀνατρέφεται χριστιανικὰ μὲ ἰδιαίτερη προσοχὴ ἡ Θωμαΐδα. ῾Η νεαρὴ κόρη ἐπιδέχεται τὴν καλὴ ἐπίδρασι τῆς οἰκογένειας καὶ γαλουχεῖται μὲ τὰ νάματα τῆς χριστιανικῆς πίστεως. Ἡ εὔπλαστη ψυχή της τροφοδοτεῖται μὲ ἠθικὰ διδάγματα. ῾Η Θωμαῒς σύντομα γίνεται μία ὡλοκληρωμένη προσωπικότης, στολισμένη μὲ τὰ διαμάντια τῆς ἀρετῆς καὶ τῆς φρονήσεως.
Οἱ γονεῖς της φροντίζουν νωρὶς (ὅπως ἦσαν οἱ συνήθειες ἐκείνης τῆς ἐποχῆς) νὰ τὴν συνδέσουν μὲ τὸν ἄνδρα ποὺ μαζί του θὰ δημιουργήσῃ οἰκογένεια καὶ θὰ περάσῃ τὴν ἐπίγεια ζωή της. Ἡ Θωμαΐδα γίνεται ἰδανικὴ σύζυγος, πιστὴ καὶ ἀφωσιωμένη στὸν ἄνδρα της, καὶ ζῇ μὲ κοσμιότητα καὶ σύνεσι. Ὁ ἄνδρας της εἶναι ἐκεῖνος ποὺ ὁ Θεὸς τῆς ἔδωσε καὶ μαζὶ βαδίζουν τὸν δρόμο τῆς ἀρετῆς καὶ τῆς πίστεως, ὁ ὁποῖος εἶναι εὐάρεστος στὸν Κύριο.
Ἀλλὰ ἡ καταιγίδα δὲν ἀργεῖ νὰ ξεσπάσῃ. Στὸ σπίτι της συγκατοικεῖ καὶ ὁ πεθερός της. Ὁ διάβολος, ποὺ ζηλεύει τὴν εὐτυχία της, σπέρνει αἰσχροὺς λογισμοὺς στὸν πεθερό της γιὰ ἐκείνη. Ἔτσι μία μέρα ποὺ ἀπουσιάζει ὁ ἄνδρας της, ὁ γέρος ἀποφασίζει νὰ ἐκτελέσῃ τὸ σατανικό του σχέδιο. Σκοπός του εἶναι ὁ ἐκβιασμός της. Ἡ φρόνιμη νύφη προσπαθεῖ νὰ τὸν μεταπείσῃ, ἀγωνίζεται νὰ τὸν συνετίσῃ. Θέλει νὰ διατηρήσει ἀμόλυντο τὸν γάμο της. Ἀντιστέκεται δυναμικά, ὁπότε ὁ πεθερός της ἁρπάζει τὸ σπαθὶ τοῦ γιοῦ του καὶ τὴν χτυπάει θανάσιμα.
Ἡ σώφρων καὶ ἁγνὴ μέσα στὰ πλαίσια τοῦ χριστιανικοῦ γάμου γυναῖκα βρίσκεται νεκρὴ δίνοντας τὴν μάχη τῆς ἁγνότητος, ἐνῷ ἡ ψυχή της, μάρτυς τῆς σωφροσύνης, κατευθύνεται στὶς οὐράνιες σκηνές. Ὁ γέρος ἀμέσως τυφλώνεται ἀπὸ τὴν θεία δίκη καὶ περιφέρεται σὰν τρελὸς μέσα στὸ σπίτι. Κάποιοι χριστιανοὶ ἐπισκέπτονται τὸ σπίτι καὶ ἀντικρίζουν τὸ φρικτὸ θέαμα τῆς νεκρῆς αἱμόφυρτης νύφης καὶ τοῦ ἀλλόφρονος πεθεροῦ. Οἱ τύψεις τὸν ἐξαναγκάζουν νὰ παραδοθῇ στὶς ἀρχές, ἀπὸ τὶς ὁποῖες καὶ ἀποκεφαλίζεται.
Τὸ λείψανο τῆς ἁγίας Θωμαΐδος τὸ παραλαμβάνει ὁ ἀββᾶς Δανιὴλ (μνήμη 7 ᾿Ιουνίου) καὶ τὸ μεταφέρει στὴν ὀνομαστὴ σκήτη του. ᾿Εκεῖ τὸ ἱερὸ λείψανο τῆς ἁγίας ἐκχέει θαυματουργικὴ χάρι σὲ ὅσους πολεμοῦνται ἀπὸ τὰ πάθη τῆς σαρκὸς καὶ προσφέρει συμπαράστασι σὲ ὅσους ἀγωνίζονται τὴν μάχη γιὰ τὴν τιμὴ τῆς οἰκογενείας.
Ε.Κ.
Περιοδικὸν «Λυδία», τεῦχος 136, ἀπρίλιος 1984. Παροῦσα διασκευὴ καὶ ἐπιμέλεια Δ.Α. γιὰ τὸ ῾Ομιλιάριον Συμβολῆς.