Ὄρθρος Μ. Δευτ. (Κυρ. Βαΐων βράδυ)

 

Η ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΑΚΑΡΠΙΑ

Ὄρθρος Μ. Δευτ. (Κυρ. Βαΐων βράδυ), Μτθ. κα΄ 18-43

 

«Οὐδὲν εὗρεν ἐν αὐτῇ εἰ μὴ φύλλα μόνον» (Μτθ. κα΄ 19)

Προοίμιον. ῾Η ᾿Εκκλησία στὴν πρώτη αὐτὴ βραδιὰ τῆς Μ. ῾Εβδομάδος μᾶς καλεῖ νὰ στοχαστοῦμε «τὴν ξηρανθεῖσαν συκῆν». ῾Ο Χριστὸς πεινάει καὶ ζητάει νὰ φάει ἕνα σύκο καὶ δὲν βρίσκει. ῾Η συκιὰ εἶναι ἄκαρπη. Γι᾿ αὐτὸ καὶ ἄχρηστη. ῾Ο Χριστὸς ἀποσύρει τὴ δημιουργική του ἐνέργεια ἀπὸ τὸ ἄκαρπο δένδρο καὶ ἡ συκιὰ «ξηραίνεται παραχρῆμα».

α. ῾Η πνευματικὴ ἀκαρπία. ῾Ο Χριστὸς μᾶς δίνει τὴν ὕπαρξη καὶ τὴ ζωή, μὲ σκοπὸ νὰ γίνουμε «δένδρα ἀγαθά», δηλαδὴ καρποφόρα. ῾Ο Χριστὸς περιμένει νὰ ἀποδώσουμε «καλοὺς καρπούς» (Μτθ. ζ΄ 17)· «καρποὺς μετανοίας» (Λουκ. γ΄ 8), πίστεως καὶ ἀγάπης. Συνήθως ὅμως ἐμεῖς οἱ ἄνθρωποι ἀποδεικνυόμαστε δένδρα ἄκαρπα, μὲ πολλὰ φύλλα-πολλὰ λόγια, πολλὲς δικαιολογίες καὶ προφάσεις, χωρὶς ὅμως κανέναν καρπό...

β. ῾Η συνέπεια τῆς ἀκαρπίας. ῾Η ἀκαρπη συκιὰ τελικὰ ξεράθηκε. ῾Ο Χριστὸς ἔμεινε πεινασμένος. ῾Η πνευματικὴ ἀκαρπία εἶναι ἔνδειξη πνευματικοῦ θανάτου. ῾Ο πνευματικὰ νεκρὸς ἄνθρωπος δὲν ἔχει πνευματικοὺς χυμοὺς καὶ ἑπομένως δὲν παράγει καρπούς. ῾Ο Χριστὸς ὅμως ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος «πεινάει». Αὐτὸ σημαίνει ὅτι ἡ δική μας ἀκαρπία ἔχει ἄμεση συνέπεια στὸ σύνολο· στεροῦμε ἀπὸ τοὺς ἄλλους τὴ δυνατότητα νὰ ἀπολαύσουν τοὺς καρπούς μας. Καὶ ὁ Χριστὸς τὴν πείνα τῶν ἄλλων τὴ θεωρεῖ δική του πείνα. ῞Οταν ἐμεῖς εἴμαστε δένδρα ἄκαρπα, δὲν ἀφήνουμε πεινασμένους μόνο τοὺς ἄλλους, ἀλλὰ καὶ τὸν ἴδιο τὸν Χριστό. Οἱ δικοί μας καρποὶ ἱκανοποιοῦν τὴν «πείνα» τοῦ Χριστοῦ, ἐνῶ ἀντίθετα ἡ δική μας ἀκαρπία στερεῖ τὸν ἴδιο ἀπὸ τὴ χαρὰ τῆς καρποφορίας, στερεῖ ἀπὸ τὸν Χριστὸ τοὺς καρποὺς ποὺ δικαιοῦται νὰ ἀποκομίσει ἀπὸ μᾶς. Διότι ὁ Θεὸς μᾶς φύτεψε, γιὰ νὰ ἀποδώσουμε καρποὺς καὶ ὄχι ἁπλῶς φύλλα.

᾿Επίλογος. ῾Η ᾿Εκκλησία ἀπόψε μᾶς τοποθετεῖ μπροστὰ σὲ δύο εἰκόνες· τὴν εἰκόνα τῆς ἄκαρπης συκῆς καὶ τὴν εἰκόνα τοῦ πεινασμένου, τοῦ πάσχοντος Χριστοῦ. ῾Η πρώτη εἰκόνα φανερώνει ὅτι ἡ ἔλλειψη καρπῶν ἀποτελεῖ τελικὰ ἀποτυχία τῆς ὑπάρξεως καὶ ὅτι ὁ ἄκαρπος δὲν ἔχει πλέον λόγο ὑπάρξεως. Καὶ ἡ δεύτερη εἰκόνα φανερώνει τὴν πείνα καὶ τὸ πάθος τοῦ Χριστοῦ νὰ γίνουμε δένδρα καρποφόρα, γιὰ νὰ ἀποφύγουμε τὴν ἀποτυχία τῆς ὑπάρξεως.

Μπροστὰ στὸ πάθος καὶ τὴν πείνα τοῦ Χριστοῦ καὶ ἐν ὄψει ἀποτυχίας τῆς ὕπαρξής μας, ἐάν μείνουμε ἄκαρποι, ἂς προσπαθήσουμε νὰ ἀξιοποιήσουμε περισσότερο τὴ ζωοποιὸ χάρη τοῦ Χριστοῦ, γιὰ νὰ «ποιήσουμε καρποὺς ἀξίους τῆς μετανοίας».

 

(*1999)

 

Μητροπολίτης ᾿Αχελῴου Εὐθύμιος (†2019)

Πρβλ. Εὐθυμίου Κ. Στύλιου, μητροπολίτου ᾿Αχελῴου, «Λόγος ζωῆς» (ὀρθόδοξο κηρυγματικὸ θεματολόγιο), ᾿Αθήνα 2001.